Okul öncesi eğitimde baba katılımı : baba-çocuk ortaklığına yönelik deneyimlerin durum çalışması ile betimlenmesi

Abstract

Okul öncesi eğitim döneminde baba katılımı çocuğun eğitim yaşantısını desteklese de babaların bu süreçte yeterince etkin rol almadıkları bilinmektedir. Alan yazın incelendiğinde de baba katılımı çalışmalarının genellikle öğretmen merkezli olduğu görülmektedir. Baba katılımında çocukların bakış açılarına yer verilmesi ise geri planda kalan babaları daha etkin kılabilir. Bu sorundan hareketle yapılan bu araştırmada, baba katılımının baba-çocuk ortaklığıyla desteklenmesine yönelik ebeveyn ve çocuk deneyimlerine ulaşmak amaçlanmıştır. Durum çalışmasının kullanıldığı bu nitel araştırma, İç Anadolu Bölgesinin büyük ölçekli bir ilindeki özel bir anaokulunda Nisan 2020-Şubat 2021 arasında gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın katılımcıları bu anaokuluna devam eden çocuklar ve onların ebeveynlerinden oluşmaktadır. Çalışma kapsamında baba ve çocuk ortaklığında çeşitli baba katılımı etkinlikleri planlanmış; araştırma boyunca bu etkinlikler ev ortamında uygulanarak okulda da çocuklarla baba katılımı konusunda değerlendirmeler yapılmıştır. Araştırmanın veri toplama sürecinde çocuklar ve ebeveynlerle görüşmeler, gözlemler, yazılı geri bildirimler ve araştırmacı günlüğüne başvurulmuştur. Veri analizinde içerik analizi kullanılmış ve NVivo yazılımından faydalanılmıştır. Çalışmanın bulguları baba-çocuk ortaklığında planlanan baba katılımının çocuklar ve ebeveynler açısından olumlu sonuçları olduğunu göstermiştir. Çocuklar ve babaların ilgi, gereksinim ve beklentilerine uygun etkinliklerle baba katılımı sürecinin gerçekleştirilmesi, katılımcıların çoğu açısından bu süreci keyifli, istekli ve faydalı hale getirmiştir. Babalar ve çocukların çoğunlukla olumlu deneyimler yaşadığı bu araştırma ile baba katılımı çalışmalarında çocukların bakış açılarına başvurulmasının önemi vurgulanmıştır.