Tarımda çocuk emeğinin hane içinde yeniden üretimi : Adıyaman tütün işçiliği örneği

Abstract

Bu çalışma, tütün tarımında çocuk emegni konusunu ele almaktadır. Tütünün Türkiye topraklarında geçen do¨rt yüzyıllık tarihi içerisinde tütün ve çocuk kelimelerinin yan yana yalnızca tırnak aralarında yer aldıg go¨rülmektedir. Bu kapsamda tütünde çocukların varlıgna dair bilinenler bir meçhulden ibarettir. Çalıs¸ma, bu bilinmezlig giderme çabasının bir ürünüdür. Bu tez çalıs¸ması, nitel aras¸tırma desenlerinden vaka çalıs¸ması ile tütünde çocuk emeg olgusunu; tütün ile iç içe geçmis¸ bir s¸ehir olan Adıyaman o¨rnegnde incelemektedir. Çalıs¸manın bulguları; go¨zlem ve go¨rüs¸me teknikleriyle bilgi toplanan saha aras¸tırmasına dayanmaktadır. Adıyaman’da üretilen iki tütün tipi bulunması sebebiyle saha aras¸tırması iki farklı ortamda yürütülmüs¸tür. Bu kapsamda Dagaras¸tırması Çelikhan ilçesi ve Adıyaman dagko¨ylerinde; Ova bo¨lgesi aras¸tırması ise Samsat, Besni, Kahta ilçelerinde gerçekles¸tirilmis¸tir. Aras¸tırma kapsamında 29’u yetis¸kin 17’si çocuk olmak üzere toplam 46 kis¸i ile go¨rüs¸ülmüs¸tür. Adıyaman’da gerçekles¸tirilen saha aras¸tırması bulguları tütün tarımında çocukların büyük oranda haneiçi çocuk emeg olarak yer aldıklarını go¨stermektedir. Tütün tarımında haneiçi emeg kıyasla az olmak ile birlikte ücretli çalıs¸an çocuklar da bulunmaktadır. Adıyaman’ın Dagve Ova tütünün üretim süreci ve pazarlama yöntemlerini kars¸ılas¸tırmalı inceleyen çalıs¸manın bulguları tütün tarımında çocuk emegnin; hanehalkının sınıfsal yapısı, tütün üretim süreci ve tütüne uygulanan tarım politikaları tarafından s¸ekillendigni göstermektedir.