Sarı kantaron (Hypericum perforatum L.) yağı standardizasyonu

Abstract

Hypericum perforatum L. (Hypericaceae) dünyanın birçok bölgesinde tedavi amaçlı kullanılan, üzerinde çok sayıda araştırmanın yapıldığı önemli tıbbi bitkilerden biridir. Ülkemizde doğal olarak yetişen bu tür yöresel olarak binbirdelik otu, kan otu, kılıç otu, kuzu kıran, mayasıl otu, yara otu ve kuzu kıran adıyla bilinir. Özellikle yara iyileştirici etkilerinden dolayı, bitkiden maserasyon yolu ile elde edilen yağın kullanımı oldukça yaygındır. Yağ maserasyonunda geleneksel olarak bitkinin çiçekli dal uçları 45 gün zeytinyağı dolu cam kaplarda, direkt güneş ışığında bekletilir. Masere yağın etkili bileşikleri, stabilitesi, yöntem ve kullanılan yağa göre değişen bileşimi ve karakteristik yakut kırmızısı rengi halen araştırılmakta ve literatürde çelişkili sonuçlara ulaşılmaktadır. Çalışmamızda iki farklı yöntemle sarı kantaron çiçeklerinin 8 farklı soğuk sıkım yöntemiyle elde edilmiş sabit yağda (aspir, ayçiçeği, ceviz, kanola, keten, susam, tatlı badem ve zeytin) ekstraksiyonu gerçekleştirilmiştir. Halk arasında en çok uygulanan yöntem olan yaz aylarında cam kavanozlarda güneş ışığı altında 45 gün maserasyona bırakılması yanında yine aynı yağlarda çiçeklerin 2 saat süresince ılık su banyosunda dijesyonu gerçekleştirilmiştir. Elde edilen örneklerin kolorimetrik olarak kırmızı renk şiddeti, maseratlardaki hiperforin ve hiperisin miktarları ve maseratların bazı cilt patojenlerine karşı antimikrobiyal etkileri incelenmiştir. Etkiler karşılaştırılmıştır.