Türkiye işgücü piyasasında gücenmişlik, gücenmiş işçi profili ve gücenmişliğe ilişkin ekonometrik bir analiz

Abstract

Bir ülkenin igücü piyasası durumunu yansıtan temel değişkenler işgücüne katılım oranı ve işsizlik oranıdır. İki değişken arasındaki ilişkinin yönü hem tek başına bireyin hem de hanehalkının işgücüne katılımı üzerinde etkili olmaktadır. Ayrıca bu değişkenler ekonominin durgunluk ve genişleme dönemlerinde farklılık göstermekte, bu da işgücüne katılım kararı üzerinde etkili olmaktadır. Ekonomik durgunluk döneminde, ilave işçi etkisi işgücüne katılımı arttırırken; gücenmiş işçi etkisi ise katılımı azaltmaktadır. Buna göre işgücüne katılım oranı ile işsizlik arasındaki pozitif ilişki “ilave işçi etkisi”; negatif ilişki ise “gücenmiş işçi etkisi” olarak tanımlanmaktadır. İlave ve gücenmiş işçi etkileri, bir ülkenin hesaplanan işsizlik oranının gerçek işsizlik oranı olup olmadığını belirlemeyi sağlamaktadır. İlave işçi etkisi ekonomik durgunluk döneminde istatistiklere yansıyan işsizlik oranının gerçek işsizlik oranının üzerinde olduğunu ifade ederken; gücenmiş işçi etkisi ise hesaplanan işsizlik oranının gerçek işsizlik oranının altında olduğunu göstermektedir. Çalışmanın amacı, gücenmiş işçi kavramını ve bu kavrama yönelik yaklaşımları ortaya koyarak Türkiye için “gücenmiş işçi etkisi” ve “gücenmişlik” kavramını incelemektir. Ayrıca Türkiye’de işgücüne katılım oranı ile işsizlik oranı arasındaki ilişkinin yönünü ekonometrik bir analizle ortaya koymak ve Türkiye için gücenmiş işçi profili oluşturmaktır.