Bankalarda mali ve ekonomik göstergeler ve dağılımları

Abstract

Finans piyasalarında dolaylı finansman süreci üzerinde fon sunucu ve kullanıcı kesimler arasında fon akımlarını sağlayan kurumlar, finansal aracı kurumlar olarak tanımlanmaktadır. Finansal/ aracılar para yaratan ve yaratmayan finansal aracılar olmak üzere iki ana grupta toplanmaktadır. Para yaratan finansal aracılar, kaynakları çoğunlukla para (banknot ve vadesiz mevduat) olan merkez bankası ile ticaret bankalarından oluşmaktadır. Para yaratmayan finansal aracılar ise, kaynakları para olan finansal aracıların dışında kalan tüm kurumlan kapsamaktadır. Para yaratmayan finansal aracılara örnek olarak sigorta ortaklıkları, sosyal güvenlik kurumları, emekli sandıkları ve yatırım ortaklıkları verilebilir. Türk finans piyasalarındaki dolaylı finansman süreci üzerinde yer alan en önemli ve etkin para yaratan finansal aracılar kesimi bankalardır. Bankaların finansal aracı kurum olarak sermaye birikim sürecinde iki temel fonksiyonu vardır. Birinci fonksiyonu, hane halkını tüketimden caydırıp tasarrufa özendirmek ve gelirlerin daha büyük bölümünü dolaylı finansman araçları yöntemiyle finans piyasalarında de değerlendirilmelerini sağlayarak finansal tasarruf (mevduat gibi) birikimini arttırmak ve hızlandırmaktır. Bankaların ikinci fonksiyonu biriken finansal tasarrufları verimli yatırımlara kanalize ederek yatırımları hızlandırmak ve ekonomik kalkınmaya katkıda bulunmaktır. Bu temel fonksiyonları yerine getirmeye çalışırken kuşkusuz belli bir kar sağ -lamayı da amaçlamaktadırlar. Bu amaçların gerçekleştirilmesi sağlam bir mali ve ekonomik bünyeyi ve bir dizi finansal yönetim politikalarının oluşturulup uygulanmasını zorunlu kılar.