Yapı yönetiminde coğrafi bilgi sistemleri (CBS)nin kullanılması

Abstract

Proje ve yapım yönetimi; şantiyede eşzamanlı ve ardışık olarak yürütülen proje aşamalarının planlanmasını, analizini, koordinasyonunu ve kontrolünü kapsamaktadır. Proje ve yapım yönetiminin öncelikli hedefleri yeterli iş gücü, uygun malzeme ve kaynak seçimiyle yapım maliyetlerinin ve zaman kaybının en aza indirilmesidir. Bu hedeflere ulaşılabilmesi yapım aşamaları boyunca bireyler ve birimler arası doğru, güncel ve sürekli bilgi akışıyla mümkündür. Yapı projelerinin yönetim sürecinde bilgi teknolojilerinden yararlanılmaması ve pratikte kullanılabilecek etkili araçların yetersiz olması yapım yönetiminin başlıca sorunlarıdır. Gelişen teknolojinin önemli bir parçası olan Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS), yapım yönetiminde geniş bir araştırma ve uygulama alanına sahiptir. Ancak ülkemizde CBS’nin yapım yönetimi için önemi henüz kavranamamıştır. Bu çalışmada, yapım yönetiminde CBS’nin kullanım olanakları araştırılmış ve CBS tabanlı bir yapı yönetim sistemi önerilmiştir. Çalışmanın amacı proje verilerin tek ortamda bütünleştirilmesini sağlayan bir sistemin geliştirilmesidir. Şantiye çalışmalarını ve bilgisayar tabanlı uygulamaları kapsayan sistemin inşasında 3 boyutlu (3B) görselleştirme, Critical Path Method (CPM) tabanlı iş programının hazırlanması, metraj ve yaklaşık maliyet hesabı, ilişkisel veritabanı tasarımı ve veri entegrasyonu çalışma yöntemleri olarak belirlenmiştir. Geliştirilen kullanıcı arabirimi sayesinde yapı projelerindeki görsel ve özniteliksel verilerin bütünleştirilmesini sağlayan sistem CBS Tabanlı Yapı Yönetim Sistemi (CBS-YYS) olarak adlandırılmıştır. Sistemin uygulamaları Eskişehir’de inşası devam eden konut tipi betonarme bir yapıda gerçekleştirilmiştir. CBS-YYS, tüm proje verilerinin tek ortamda kontrol edilmesine olanak sağlamaktadır. Ayrıca 3B görselleştirme sayesinde proje ilerlemelerinin yöneticiler tarafından daha iyi anlaşılmasına, olası gecikmelerin daha hızlı gözlemlenerek gerekli önlemlerin alınmasına olanak sunmaktadır. Böylece proje süresini etkileyecek aksaklıklar ve bunlara bağlı ek maliyetler en aza indirilebilecektir.