Azerbaycan'da enerji kaynakları ve Hollanda hastalığı

Abstract

Azerbaycan ekonomisinde, kazanç patlamasının 2004 yılında başlaması, petrol gelirlerinin hem dış ticarette, hem de GSYİH`da hızla artan payından anlaşılmaktadır. Petrol gelirlerinin reel döviz kuru aracılığıyla, petrol-dışı sanayi sektörünü olumsuz etkilemesi, Hollanda Hastalığı teorisine göre sanayisizleştirmeye (“de-industrialisation”) yol açmaktadır. Bu çalışmada, Azerbaycan için mutlak ve nispi sanayisizleşme olgularının varlığı araştırılmıştır. Elde edilen sonuçlar, petrol sektörünün enclave yapısından dolayı, Hollanda Hastalığı modelinde öngörülen kaynak dağılım etkisinin ortaya çıkmadığını ve böylece Azerbaycan ekonomisinde doğrudan sanayisizleşme olgusunun da yaşanmadığını göstermektedir. Kazanç patlamasıyla birlikte, nispi sanayisizleşme olgusunun gözlendiği yapılan çalışmayla ortaya konmuştur. Petrol gelirleri ile bütçe harcamaları arasındaki ilişki, harcama etkisinin ortaya çıkmasını sağlayan bir kanal gibi değerlendirilmiştir. Azerbaycan ekonomisinde, 2002–2008 yılları arasında petrol gelirleriyle bütçe harcamaları arasındaki ilişkiye dair ekonometrik model tahmin edilmiştir. Kazanç patlamasından kaynaklanan dış borç artışının Azerbaycan ekonomisi için gözlenmediği sonucuna varılmıştır. Bütçe harcamaları ile petrol-dışı ticarete konu olan sektörler ve petrol-dışı ticarete konu olmayan sektörler arasındaki ilişki de farklı bir ekonometrik modelle tahmin edilmiştir.