Neolitik dönemden ilk çağa seramiğin kültürel nesne olarak insan yaşamındaki yeri

Abstract

Seramik doğada var olamayan ama insanın beceri ve el emeğini kullanarak yarattığı ilk araçlardan biridir. İnsanoğlunun ayağa kalkıp beynini ve elini kullanmasına kadar geçen süreye bakılırsa, seramiğin 8000 yıllık geçmişi çok küçük bir zaman dilimi sayılabilir. Toplumsal yaşamdaki yeri ve anlamı bakımından, seramiğin en yoğun kullanıldığı dönemler neolitik dönemlerle başlar, ilk çağlara uzanır. Sonraki dönemlerde metalin yaygınlaşması, alternatif malzemeler ve değişen yaşam koşulları seramiğin kullanım alanlarını daraltmıştır. Seramiğin toplumsal yaşamdaki yeri kültürlerden kültüre farklılık gösterir. Kimi kültürlerde saygın ve geniş bir yer bulurken, kimisinde de gündelik kullanımın ötesinde fazla bir anlam taşımamıştır. Seramik bir kültürel nesne olarak değişik anlamlar içerir. Teknolojik, dinsel, işlevsel, toplumsal, ekonomik ve mitolojik anlamları, seramiği yaratılan ve yaşanan toplumsal kültürdeki yerini oluşturur. Geçmiş kültürleri tanımlamada en çok seramik buluntularından yararlanılır. Seramiğin bozulmadan binlerce yıl kalabilme özelliği onu arkeologlar için değerli bir hazine yapmıştır. Seramiğin resimsel anlatım yüzeyi olarak kullanılması da geçmiş dönemlerin günlük yaşam tarzlarına, gelenek ve adetlerine ışık tutar.