Türkiye ekonomisinde demiryolu sektörü ; sorunlar ve çözüm önerileri

Abstract

Ulaştırma sektörünün başlıca amacı, ekonomik gelişmenin ve özellikle sanayileşmenin gerektireceği ulaştırma talebini emniyetli, hızlı, güvenli, verimli şekilde ve minimum maliyetlerle gerçekleştirmektir. Ulaştırma maliyetinin olmadığı bir mamul ve hizmet düşünülemez. Bu bakımdan kıt kaynakların verimli şekilde kullanımını sağlayacak ulaştırma tercihleri seçilmelidir. Türkiye'de, GSMH'da % 15,8 gibi büyük bir paya sahip olan sektörde sağlanabilecek tasarrufun diğer üretken alanlara aktarılması, ülkenin kalkınma çabalarına katkı sağlayacaktır. Türkiye ekonomisine azami katkıyı sağlayabilecek en verimli ulaştırma tercihi olarak demiryolu taşımacılığı yaygınlaştırılmalıdır. Türkiye demiryolu hatlannın yapımı, yenilenmesi ve bakımı; demiryolu araçlarının imali, geliştirilmesi tamamen kurulu mevcut kapasite kullanılarak gerçekleştirilebilir. Türk demir}'olu sektöründe yer alan yetişmiş işgücünün ve mevcut tesislerin kullanımı ile milli ekonomiye önemli katkı sağlayacaktır. Dünya'da maliyet, konfor ve zaman açısından avantajlı hale gelmiş olan demiryolu taşımacılığı, Türkiye'de gerekli yatırım yapılamadığından geliştirilernemiş, mevcut yapı verimsizlik ve zarar döngüsüne girmiştir. Türk demiryolu hatları kalite olarak dünya standartlarının çok gerisindedir. Hatlardaki eğim fazlalığı, kurp yarıçaplarının düşüklüğü, rayların ekonomik ömürlerini doldurmaları, çeken ve çekilen araçlardaki problemler, hatların tek hatlılığı, elektrifikasyon yetersizliği gibi sorunlar, işletme süratini yavaşlatmaktadır. Bu sorunların doğal sonucu olarak demiryolundaki konforun müşteriye iletilememesi ortaya çıkmaktadır. Bu olumsuzlukların yanında demiryolu güzergahlarının bir çoğu, yerleşim birimlerini en kısa şekilde birleştiremediğinden demir yoluna talep azalmaktadır. Yeniden yapılandırılmış, sorunları çözülmüş bir demiryolu; Türkiye ekonomisine ivme kazandıracaktır. Türkiye ekonomisinde kalkınma probleminin çözümü için demiryollarının gelişimi şarttır. Bu hususta öncelikle demiryollarının sorunlarını çözmek gerekecektir. Bunun için gerekenler süratle yapılmalıdır.