Çok partili hayata geçişte muhafazakâr basının Kemalizm'e bakışı (1945-1960)

Abstract

Türkiye'de 1945-1960 arası dönem hem çok partili hayata geçiş hem de CHP iktidarının el değiştirmesi dolayısıyla oldukça mühim bir sürece işaret eder. Öte yandan Soğuk Savaş'ın damga vurduğu iki kutuplu dünya düzeninde Türkiye'nin demokrasi bloğunun temsilcisi olan Batı'nın yeni lideri ABD'ye doğru yakınlaşması siyasal, sosyal ve ekonomik dengeleri değiştirmiştir. Dengelerin değişmesi, sosyal anlamda İslamî değerlerin etkili olduğu grupların sessizliğini bozduğu yeni bir dönem başlatmıştır. Toplumun hatırı sayılır bir çoğunluğunu temsil eden muhafazakâr gruplar, çıkardıkları süreli yayınlar aracılığıyla Tek Parti dönemi ve Kemalist düşünceyi kıyasıya eleştirerek bu devreye damga vurmuşlardır. Bu eleştiriler neticesinde özellikle de laiklik konusunda birtakım esnemeler yapılmış; dini yaşayış ve din eğitimi konusunda yeni kararlar alınmıştır. Daha da önemlisi bundan sonra siyasi partilerin gerekli popülizmi sağlamak adına İslami söylemlere daha fazla başvurmasıyla Türkiye'de siyasi dilin değiştiği bir dönem başlamıştır.