Türkiye ekonomisinde çok ortaklı şirketlerin yeri ve sosyo- ekonomik fonksiyonları

Abstract

Çok ortaklı şirketler, 1960'lı yıllarda yurt dışına işgücü akımının başlamasıyla ortaya çıkmıştır. İsimleri, halk şirketi, hemşehri şirketi, işçi şirketi olarak değişen bu girişimlerin temel özelliği, yurt dışındaki Türk işçilerinin ve yurt içi küçük tasarruf sahiplerinin tasarlayıp başlattıkları ve işletme aşamasında da yönetimde karar gücünü sürdürdükleri bir girişim olmasıdır. Çok ortaklı şirketler, vatandaşlarımızın hisse senedi edinme alışkanlığı ve becerisini Türkiye'nin en az gelişmiş yörelerine kadar götürerek sermaye piyasasının gelişmesine hizmet etmişlerdir. Bu model, fonksiyonları itibarı ile yalnız küçük tasrrufları değerlendirmekle kalmayıp, gelir dağılımının iyileştirilmesi, sanayi mülkiyetinin yaygınlaştırılması, bölgelerarası gelişmişlik farklarının giderilmesi toplumda sanayi mülkiyetinin yaygınlaştırılması ve sağlıklı bir toplum yapısının oluşmasına katkıda bulunmaktır. Bu şirketlerin,kuruldukları bölgelerin sosyo-ekonomik yapısı üzerinde de son derece önemli etkileri vardır. İyi işletildiklerinde ve sorunlarının aşılmasında yardım edildiklerinde bu şirketlerin, kuruldukları bölge istihdamının geliştirilmesi,vergi gelirlerinin artırılması, kentleşmenin gelişmesi, diğer sektörlerin gelişmesi, halkın sanayi bilincinin gelişmesi gibi etkileri olduğu görülmektedir.