İşitme kaybı ile otizm spektrum bozukluğunun birlikte görüldüğü 0-6 yaş çocukların tanı, değerlendirme ve müdahale süreçlerinin incelenmesi

Abstract

İşitme kaybı (İK) ile Otizm Spektrum Bozukluğunun (OSB) birlikte görüldüğü çocukların özellikle erken çocukluk döneminde tanı, değerlendirme ve müdahale süreçlerinde sorunlar yaşandığı bilinmektedir. Bu çalışmada, İK ile OSB'nin birlikte görüldüğü 0-6 yaş çocukların tanı, değerlendirme ve müdahale süreçlerinin her birinin bir durum olarak ele alındığı çoklu durum çalışması ile incelenmiştir. Çalışmaya, 11 farklı kurumda anılan süreçlerde rol alan 10 uzman, 4 öğretmen ve 4 ebeveyn dahil edilmiştir. Veriler, yarı-yapılandırılmış görüşme, gözlem ve doküman incelemeleri yoluyla toplanmıştır. Elde edilen verilerin durum içi ve durumlar arası analizleri gerçekleştirilmiştir. Analiz sonucunda, her üç durum için ortak bulgu sürecin işleyişi ile ilgilidir. Dolayısıyla bu çalışmada her üç durumun bütüncül işleyişi ve işleyişe ilişkin sorun ve öneriler tespit edilmiştir. İK olan çocuklarda gözlemlenen OSB belirtileri, tanı sürecini geciktiren faktörler, işitmeye yardımcı teknolojilerin kullanımı dikkat çeken diğer bulgular arasındadır. Ulaşılan bulgular ışığında, erken çocukluk döneminde İK olan çocuklarda OSB belirtilerinin takibi konusunda uygulamalar yapılması, süreçte rol alan paydaşların her iki yetersizliğin özellikleri ile ilgili bilgilendirilmesi, tanı ve değerlendirme sürecinin gerçekleştiği ortamların fiziki koşullarının iyileştirilmesi önerilebilir.