Hava trafik sistemi değerlendirme ölçütleri

Abstract

Her sistemin belirli amaçları vardır ve sistemler bu amaçlara ulaşmak için faaliyet gösterirler. Bir sistemin amaçlarına hangi ölçüde ulaştığının belirli sürelerde ölçülmesi, başka bir ifadeyle değerlendirilmesi gerekir. Bunun için de çeşitli değerlendirme ölçütlerine ihtiyaç duyulur. Hava trafik sistemlerinin de belirli olan amaçlarına ne derece ulaştığının saptanması, yani değerlendirilmesi gerekmektedir. Bunun için de bazı değerlendirme ölçütlerine gereksinim vardır. Bu çalışmada, hava trafik sistemleri için değerlendirme ölçütlerinin geliştirilmesi amaçlanmaktadır. Bunun için önce ulaştırma sistemi ve havayolu ulaştırma sistemi ele alınmış ve bir alt sistem olarak hava trafik sisteminin bu sistemler içindeki konumu belirlenmiştir. Daha sonra hava trafik sistemi girdi-çıktı-süreç akışı açısından incelenmiştir. Bu kapsamda hava trafik yönetimi kavramı ve işlevleri anlatılmıştır. Son olarak, hava trafik sistemleri için çeşitli değerlendirme ölçütleri geliştirilmiş ve bu ölçütler EUROCONTROL üyesi 16 ülkenin hava trafik sistemleri üzerinde uygulanmıştır.