Diaspora sinemasında yönetmen olmak : Fatih Akın ve Ferzan Özpetek örneklemi

Abstract

Farklı sebeplerle de olsa göç kavramı sürekli varlığını sürdürmektedir. Göç ve göçmenlik, gelişen ve genişleyen iletişim ağıyla birlikte niceliksel değişimin yanı sıra nitelik olarak da değişim göstermektedir. Bu durumun doğal bir sonucu olarak bu kişilerin ifade biçimlerinde de değişimler gerçekleşmekte, ortaya melez ve biricik bir yapı çıkmaktadır. Sinema içerisinde de ortaya çıkan bu yapının incelenmesi, gerçekleşen değişim durumunu anlamlandırmak için önem arz etmektedir. Bu çalışmada öncelikle, diasporal göstergelerin doğru bir şekilde analiz edilebilmesi için konu bağlamında kültür ve göç kavramlarından bahsedilmiştir. Daha sonra, çalışmaya dahil edilen analiz tekniklerinin etkin bir biçimde tanımlanması ve kullanılması amacıyla, çalışma yapılan alanın görsel materyaller çerçevesinde dramatik yapıdan oluştuğu ön görülerek göstergebilim ve yapısalcı anlatı kuramı özetlenmiştir. Bu bağlamda, A. J. Greimas’ın, ‘’anlatının dizimi: Beşli şema’’sı analiz tekniği olarak kullanılmıştır. Bir diğer analiz tekniği olan Hofstede’nin ‘’soğan kabuğu’’ modeli, filmlerde bulunan diasporal kavramların tespiti amaçlanarak kullanılmıştır. Fatih Akın ve Ferzan Özpetek sineması içinden kronolojik yapı gözetilerek yargısal örneklem yöntemiyle üçer film seçilmiş ve bu filmler, belirlenen amaç soruları çerçevesinde betimsel analiz ve söylem analizi kullanılarak incelenmiştir. Çalışmanın sonuç bölümünde, Ferzan Özpetek ve Fatih Akın sinemasının, elde edilen bulgular sonucunda öznel eksenden evrensel eksene doğru değişimi gözlemlenmiştir.