Türkiye'de elektrikli ve elektronik atıkların yönetiminin planlanması ve tesis yeri seçiminde çok ölçütlü karar verme tekniklerinin kullanımı

Abstract

Bu çalışmada, çok ölçütlü karar verme yöntemleri kullanılarak elektrikli ve elektronik atıkların geri dönüşüm tesisi için yer seçimi çalışması yapılmıştır. Öncelikle, elektrikli ve elektronik ekipman atıkları ile ilgili olarak genel bilgi verilmiş, ülkemizdeki atık miktarları ve gelecek yıllara ait tahmini verilerle mevcut durum belirlenmeye çalışılmıştır. Atık elektrikli ve elektronik ekipmanlarının içerdikleri bileşiklere ve tehlikelerine değinilerek geri dönüşümün ve kontrollü bertarafın gerekliliği ortaya konulmuştur. Ayrıca etkin bir atık yönetiminin sağlanabilmesi için, yürürlükte olan RoHS ve halen taslak halinde bulunan AEEE yönetmeliği hakkında bilgi verilmiştir. Son olarak elektrikli ve elektronik atık geri dönüşüm tesisi niteliklerinden bahsedilmiş ve yer seçiminde dikkate alınması gereken kriterler belirlenmiştir. Yer seçimi için çok ölçütlü karar verme yöntemlerinden AHP, ANP, ELECTRE ve PROMETHEE kullanılmış ve Türkiye için en uygun alternatifler sıralanmıştır. Buna göre en iyi ilk üç alternatifin İstanbul, Ankara ve İzmir illerinin olduğu belirlenmiştir.