İç devlet borçlanması, ekonomi üzerindeki etkileri ve Türkiye'de iç borç sorunu

Abstract

Borçlanma, gelecekteki vergi gelirlerini şimdiden kullanılması yöntemi ve devlet için geçici bir gelir kaynağı olduğundan, önemli ve etkili bir finansman aracıdır. Her geçen gün artan devlet faaliyetle- ri, kamu gelirinin yetersiz kalmasına neden olmaktadır. Bu nedenle, kamu gelirindeki yetersizliğin giderilmesi ve bütçe açıklarının kapa- tılması amacıyla borçlanmaya gidilmektedir. İç devlet borçlarının kay- nakları; bireyler, bankacılık kesimi (ticari bankalar ile Merkez Ban- kası) ve diğer mali kurumlardır. Borçlanma, kaynaklarına göre farklı etkiler oluşturmaktadır. İç borçların ekonomide meydana getirdiği etkiler oldukça önemlidir. Bu etkiler ise; üretim, tüketim, gelir dağılımı, para arzı ve enflasyon üzerinde meydana gelmektedir. İç Borçlar, üretim ve tü- ketimin olumsuz yönde etkilenmesine, gelir dağılımının bozulmasına enflasyonist ortamların doğmasına ve ekonomik dengesizliklerin oluş- masına neden olmaktadır. İç borçlardaki hızlı tırmanışın neden olduğu olumsuzlukların hafifletilebilmesi için, mutlaka kamu açıklarının kontrol altına alın- ması gerekmektedir. Bu ise, bir yandan kamu harcamalarının disiplin altına alınması ve vergi kayıplarının en aza indirilerek vergi gelir- lerinin artırılmasıyla sağlanabilir. Bugün Türkiyede oldukça önemli bir sorun olan iç borçların, meydana getirdiği olumsuzlukları ortadan kaldırmak için mutlaka, kamu açıkları kontrol altına alınıp vergi gelirleri artırılmalıdır. Yukarıda sayılan amaçlar doğrultusunda çalışmamda Türkiye'de iç borç sorunu araştırılmıştır.