Gelişimsel yetersizliği olan öğrencileri bağımsız yaşama geçişe hazırlamada öğretmenlere yönelik tasarlanan eğitim programının etkililiği

Abstract

Bu araştırmanın amacı, gelişimsel yetersizliği olan (GYO) öğrencilerle çalışan öğretmenlerin öğrencilerini bağımsız yaşama hazırlarken gereksinimlerini belirlemek, bu gereksinimler doğrultusunda tasarlanan eğitim programının etkililiğini incelemektir. Keşfedici sıralı karma yöntem araştırması olarak desenlenen bu araştırma üç aşamadan oluşmaktadır. Araştırmanın katılımcıları toplamda 44 öğretmen ve 13 aile üyesidir. Bu doğrultuda birinci aşamada öğretmenlerin gereksinimlerini belirlemek amacıyla yarı-yapılandırılmış görüşme, gözlem ve belge incelemesi kullanılmıştır. Gereksinim belirleme aşamasında elde edilen bulgular doğrultusunda (a) gelişimsel yetersizliği olan bireylerin özellikleri, (b) bağımsız yaşam becerileri, (c) geçiş, (d) davranış yönetimi, (e) yanlışsız öğretim yöntemleri, (f) video modelle öğretim, (g) doğrudan öğretim, (h) sosyal öyküler, (i) materyal tasarımı, (j) bireyselleştirilmiş eğitim programı (BEP) ve (k) aile eğitimi konularının eğitim programında yer almasına karar verilmiştir. Eğitim programının tasarım sürecinde Taba modelinden yararlanılmıştır. Araştırmanın ikinci aşaması olarak program öncesinde (ön-test) ve sonrasında (son-test) öğretmenlere 35 çoktan seçmeli sorudan oluşan bir bilgi testi sunulmuştur. Üçüncü aşamada programa katılan öğretmenlerin programla ilgili görüş ve önerilerini belirlemek üzere bir soru formu uygulanmıştır. Ön-test ve son-testten elde edilen bulgulara göre gereksinimleri doğrultusunda hazırlanan eğitim programını tamamlayan öğretmenlerin eğitim programında yer alan konular bağlamında bilgi düzeylerinin anlamlı bir artış gösterdiği söylenebilir. Programa katılan öğretmenlerin program hakkındaki görüşleri genel olarak olumludur.