Türkiye'de kamu istihdamı ve istihdam alanında kamusal rantlar

Abstract

Kamu otoritesi tarafından çesitli toplumsal amaçları gerçeklestirmek amacıyla oluşturulan kamu kuruluşları, piyasa şartlarının gerektirdigi ilkelere göre örgütlenen özel teşebbüslerden farklı bir yapılanma ve işleyişe sahiptir. Kamu örgütlerinin kendine özgü yapılanmaları, kamu personel yönetimine esas olan ilkeleri de belirlemektedir. Bu ilkelerin piyasa istihdamına göre farklılaşması istihdam alanında kamusal bir ranta dönüşebilmektedir. Türkiye'de devletin ekonomik hayata aktif müdahalesiilke olarak kabul edilmistir. Hukuki çerçevenin kamu örgütlerine genis bir faaliyet alanı sunması, personel rejiminde farklı istihdam biçimlerini ortaya çıkarmıştır. Ancak Türkiye'de toplam istihdam içinde kamu istihdamının payı diğer ülkelere kıyasla yüksek değildir. Kamu personeline yönelik kamusal ranta yol açan uygulamalar, özellikle ücretler ve iş güvencesi gibi hususlarda somutlasmaktadır. Diğer uygulamaların da kısmen ranta konu olan yönleri bulunmaktadır. Ayrıca kamu personel rejiminde etkinligin yeterince saglanamamış olması, kamu istihdamının kendi içyapısında da rant olarak kabul edilebilecek bazı ayrımcı uygulamalara zemin hazırlamaktadır. Türkiye'de istihdam alanında görülen kamusal rantlar, sosyal ve ekonomik açıdan bazı olumsuz sonuçlar doğurmaktadır.