Franz Kafka ve çeviribilim uygulamaları açısından ''dönüşüm'' öyküsünün Türkçeye yapılan çevirilerinin analizi

Abstract

İletişim kültürel yanını oluşturan çeviri etkinliği, gelişen teknoloji ile birlikte toplum içinde olduğu kadar, toplamlar arası da bir ihtiyaç olmuştur. Bu ihtiyaca koşut olarak, çeviri alanındaki araştırmalar bilimsel temellere ulaşmış ve bu çerçevede çeviri bir kat daha önem kazanmıştır. Bu çalışmada çevirmenleri yargılama, çevirilere yanlış yaftası vurma ve çevirilerde hata avcılığı yapma hakkını asla kendimde görmemekle birlikte, her biri kendi içinde özgün ve yetkin yere sahip dört farklı çeviri eserin sözdizimi ve sözcük boyutunda özgün metnin sözcük ve sözdizimleriyle karşılaştırılmasıyla, çeviride olası yanlışların kaynağı saptanmaya çalışılmıştır. Bu araştırmayla, Türkiye'de yabancı dil bilmeyen okurların, çeviri eser okuma yoluyla yazarın özgün eserinde çizdiği dünyaya çevirmenlerce ne denli yaklaştırılabildikleri ortaya konulmaktadır. Çeviri yoluyla, erek kültürün çoğul dizgesi anadile kazandırıldığı ve anadil zenginleştirildiği ölçüde erek kültür dilinde şifreli ifadelerin taşıdığı ileti ve sözdizimlerini çözüme daha kolay yaklaşılabilecektir. Amaç, çeviride anlamsal sapma ve kaymaları, dizimsel kaymaları daha az seviyelere indirerek, yazarın biçemi ve özgün metninin iletisine daha nesnel yaklaşabilmek, okuru bu sürece daha fazla yakınlaştırabilmektir.