Grafik tasarımda sürecin önemi ve süreç temelli alternatif uygulamalar

Abstract

Bu tez, sonuç odaklı düşünce yüzünden ıskalanan süreç temelli düşünceye dikkati çekmek ve bu farkındalık biçimini çağdaş Türk Grafik Tasarımı'nın hizmetine sunmak amacıyla kaleme alınmıştır. Sonuç odaklı düşüncenin dayattığı tek tip öğrenme-öğretme biçimine karşı geliştirilmiş bir alternatiftir. Ana ekseni grafik tasarım ile süreç arasındaki ilişki üzerine kurulan bu çalışmada sonuç odaklı düşünce ile süreç temelli düşünce arasındaki farklar ve bunların tasarım düşüncesine etkileri belirginleştirilmeye çalışılmıştır. İlk bölümde süreç ve zaman bir olgu, imge olarak ve felsefi uzantılarıyla ele alındıktan sonra, süreç algısına etki eden paradigma dönüşümlerine değinilmiştir. İkinci bölümde sanat ve grafik tasarım alanında süreç kapsamı altında değerlendirilebilecek farklı yaklaşımlar ve arayışlar ele alınmış; süreci görünür kılan ya da sürecin kendisini bir faktör olarak kullanan çalışmalar örneklendirilmiştir. Bir sonraki bölüm tarih boyunca süregelen ve yaratıcı süreci engelleyen sonuç odaklı düşüncenin doğasını anlamak ve dönüştürmek adına araştırmaya dahil edilmiştir. Burada, süreç bilincine zarar veren korku ve tutuculuğun anlaşılarak aşılması amaçlanmıştır. Dördüncü bölüm, hem bireysel deneyimlere hem de grafik tasarım eğitimine süreç temelli düşünceyi kazandırmak için getirilen öneri ve bilgilerden oluşmaktadır. Bir anlamda sonucu da içinde barındıran beşinci bölümde, tezin kendi sürecine dair öznel veriler ve uygulama önerileri yer almaktadır. Süreç adına yazılmış bu tezin uygulamalarında sonuç odaklı bir ürün mantığının ötesine geçme ihtiyacı büyük rol oynamıştır. Araştırma metninin kendisinin ve anlamsal katmanlarının farklı yönlerden kullanımına dayanan tez uygulaması, tezin savunduğu fikri kendi üzerinden doğrulamayı amaçlamıştır.