Lineer olmayan sistemler ve en iyi salınım sinyali üzerine çalışmalar

Abstract

Lineer olmayan sistemlerin karakteristikleri genellikle lineer duruma getirilmek istenir. Bu sistemlerin karakteristiklerini lineer duruma getirmek için kullaılan metotlardan birisi sistemin giriş sinyaline salınım sinyali eklenmektedir. Genel olarak alçak frekans geçiş filtresine sahip olan fiziksel sistemler eklenen salınım sinyalini filtre edip ortalama bir çıkış sinyali vermektedirler. Ortalama çıkış sinyali, giriş sinyali arasında meydana gelen ilişki salınım sinyalinin şekline ve genliğine bağlıdır. Tezde; dört değişik lineer olmayan karakteristiği lineer karakteristiğe yaklaştıran, en iyi salınım sinyallerinin şekilleri ve genlikleri araştırılmıştır. Bu karakteristikler sıra ile; ideal çift yönlü röle karakteristiği, doyma eğrisi, ideal ölü bölge karakteristiği, ölü bölgeli çift yönlü röle karakteristikleridir. Bu karakteristiklere öncelikle testere dişi, kare, sinüzodial salınım sinyalleri uygulanıp optimum genlikler bulunmuştur. Sonra lineer olmayan karakteristiklere en uygun polinom ile, salınım sinyaline ise Fourier serisinden ilk bir, üç ve beş terim ile yaklaşım yapılmıştır. Ancak elde edilen denklemler çok karmaşık olduğundan nümerik çözümlemelere gidilmiştir. Ayrıca bulunan bu optimum genlikler orjinal karakteristik üzerinde denenerek m ortalama çıkış sinyalleri bulunmuştur. Elde edielen neticeler grafik olarak gösterilmiştir. Sonuç olarak; orjinal karakteristik üzerinde bulunan optimu genlikler ile, polinom üzerinde Fourer serisinden alınan terimlerle bulunan optimum genlikler, aynı şartlar altında, orjinal karakteristiğe uygulanmıştır. Elde edilen minumum maliyetler grafikler halinde gösterilmiş ve birbirleriyle karşılaştırılmıştır.