Chandra ve XXM-Newton uydu verisi analizleri ile kataklismik değişen yıldızlardaki yığılma diski yapısal özelliklerinin belirlenmesi

Abstract

Bu çalışmada, novaların farklı evrelerindeki 39 uydu gözleminin x-ışını akıları kıyaslanarak, fiziksel özelliklerindeki benzerlik ve farklılıklar değerlendirilmiştir. Çalışma kapsamında, XMM-Newton ve Chandra uydularının, aynı x-ışını kaynaklarına yönelik yaptıkları gözlemlerin verileri analiz edilmiştir. Ritter’in Kataklismik Değişenler Kataloğu (Ritter H., Kolb U. 2011) referans alınmış ve iki uydu için tüm sistemlerin ortak gözlemleri taranmıştır. Katalog taraması sonucu, iki uydu tarafından da gözlenmiş olan, farklı evrelerdeki; SS Cyg, U Gem, AB Dra, V426 Oph, OY Car, QZ Vir, SU Uma, AM Her, BY Cam, EX Hya, V4743 Sgr ve GK Per isimli x-ışını kaynaklarının, çalışmanın hedeflerine uygun olduğuna karar verilmiştir. Analizler sürecinde, belirlenen bu 12 sistemin, iki uydudan toplam 39 gözlemi ele alınmıştır. X-ışını kaynaklarının akı grafikleri elde edilirken, XMM-Newton uydusu için BIRD, Chandra uydusu için TGCat katologları kullanılmıştır. Ele alınan farklı evrelerdeki uydu gözlemlerinin x-ışını akıları, aynı ölçekte birleştirilerek, içinde bulundukları evrelerin davranışları kıyaslanmıştır. Çalışma sonucunda, incelenen türler arasında, diğer türlerden farklı olarak, cüce novaların x-ışını akılarının, sakin, patlama ve geçiş evrelerinde ortak davranışlarının olduğu belirlenmiştir.