Genel amaçlı teknolojiler ve teknoloji difüzyonu : Türkiye örneği

Abstract

Üretim düzeyi, kısıtlı olan üretim faktörlerinin miktarı ve ilgili dönem teknolojisine bağlı olarak değişir. Üretim faktörlerinin verimliliğini artırmayı sağlayan teknolojik gelişim makro iktisat literatüründe önemli bir yere sahiptir. Teknolojik gelişim sürecinde “belirleyici” niteliğe sahip genel amaçlı teknolojilerin, ekonomilerin genel ekonomik aktivitesini ve uzun dönemli ekonomik dalgalanmalarını açıklayabilmesi mümkündür. Genel amaçlı teknolojilerin ekonomi geneline yayılması süreci ve bu sürece etki eden faktörler, özellikle genel amaçlı teknolojilerin difüzyonunun özendirilmesi ve kümülatif bir biçimde ekonomik büyümenin sürdürülebilir bir temele kavuşturulması bakımından önemlidir. Bu çalışmanın amacı, Türkiye ekonomisinde, üzerinde en çok durulan iki genel amaçlı teknolojinin -elektrik ve bilişim teknolojileri- ekonomik aktiviteye etkisini araştırmaktır. Bu nedenle, elektrik tüketim ve üretimi ile bilişim teknolojilerine ilişkin veriler kullanılarak Türkiye’de teknolojik değişim ve yeni teknolojilere adaptasyon sürecinin belirgin bir açıklamasının yapılmasına çalışılmıştır. Çalışmanın en önemli bulguları, verimliliği yüksek işgücünün teknolojik ilerlemede üstlendiği anahtar rol ve Türkiye ekonomisindeki verimliliği yüksek işgücü kıtlığıdır.