Uygulanan programın öğrenen kimliği inşası ve eşitsizliklerin yeniden üretilmesindeki rolü

Abstract

Bu araştırmada, dezavantajlı öğrenenlerin uygulanan program aracılığıyla gerçekleşen kimlik inşası sürecine yönelik deneyimlerini anlamlandırarak uygulanan programın eşitsizliklerin derinleşmesi ve yeniden üretilmesindeki rolünü ortaya koymak amaçlanmıştır. Bu doğrultuda bu araştırma, nitel araştırma desenlerinden yorumlayıcı fenomenoloji deseninde tasarlanmıştır. Araştırmada katılımcıların belirlenmesinde amaçlı örnekleme tekniklerinden kartopu örnekleme tekniği kullanılmıştır. Araştırmanın katılımcıları Türkiye'nin dört farklı ilinde yaşamını sürdüren, sosyo-ekonomik açıdan ve cinsiyet açısından dezavantajlı konumda olan yedi anne ve yedi öğrenenden oluşmuştur. Katılımcılardan veri toplamak üzere katılımcı bilgi formu ve yarı-yapılandırılmış görüşmelerden yararlanılmıştır. Görüşmeler alınan izinlerle birlikte kayıt altına alınmış ve görüşme sonrasında elde edilen verilerin analizi MAXQDA 2020 programı aracılığıyla gerçekleştirilmiştir. Her görüşme sonrasında analizler yapılmış ve veri toplama-analizi süreci eş zamanlı yürütülmüştür. Araştırmanın sonucunda uygulanan program aracılığıyla dezavantajlı öğrenenlerin bağlamdan bağlama ve durumdan duruma farklılaşan akışkan kimlikler geliştirdikleri, bu kimliklerin özellikle uyum, otorite, belirlenen başarı standardına uyma, sınav odaklı düşünme, imkansızlıkları kabullenme, göz ardı edilme, dışlanma, öğrenme kayıplarının oluşması gibi birçok şekilde eşitsizlikleri pekiştirdiği ve ailelerin sermaye birikimlerinin düzeyi düşünüldüğünde, sosyal kimliklerinin de yeniden üretildiği sonucuna ulaşılmıştır.