Gargoyle

Abstract

Türkiye'de toplumsal yaşam Batı kültürünü örnek almış, sanatı da daha çok Avrupa sanatının etkisi altında gelişmiştir. Sanatsal uğraşılar bireysel çıkışlar seviyesinden ileri gidememiş ve bu nedenle kendine özgü bir sanat akımı da: oluşturulamamıştır. Heykeltıraşlarımız, çağını yakalamak için, çoğunlukla Avrupa, kültürüne ve onun sanat anlayışına yönelmiş, fantezi ve fantastik forma dayanan Doğu kültürünü göz ardı etmiştir. Sanat tarihi incelediğinde, Doğu kültüründe sıklıkla kullanılan fantastik fonm ve figürlerin başlangıcının mitoloji ve hayal gücüne dayandığı görülmektedir. İnsan, korkularının üstesinden gelmek için kendisinden üstün varlıkların yardımına ihtiyaç duyınuş, bu üstün varlıkların yeteneklerinin kendisininkinden farklı olması gerektiğini düşünmüştür. Böylece insanoğlu bu gereksinimini fanteziyle somutlaştırmıştır. Fantezi, günümüz sanatında da çeşitli amaçlarla kullanılmaktadır. Batı sanatı; kurallı ve matematiksel oranlara dayanan bir anlayışı benimserken, Doğu sanatı; daha özgür, daha çok ifade ve fanteziye dayanan bir anlayışı benimsemiştir. Bu anlayış farkı nedeniyle Doğu sanatı, Batılı sanatçılar tarafından hor görülmüştür. Buna rağmen Doğu kültürünün bu fantastik oluşumları, Avrupa sanatında; gerek groteskte ve sürrealizmde, gerekse post-modernizmde sıklıkla kullanılmıştır. Türkiye'de ise fantezi halen önemsenmemektedir. Bu araştırmanın çıkış noktası her he kadar fantastik figür olsa da amaç; Doğu sanatının öğeleri üzerine bir dayatmadan çok, fantastik kurgunun özgün bir ürünü olan "Gargoyle'lerin" sanat tarihine etkisi vurgulanarak, fantastik figürün Türk sanatında kullanılıp kullanamayacağının yorumunu, okuyucunun özgür iradesine bırakmaktır.