Finansal okuryazarlık ve matematiksel okuryazarlık perspektifinde Türkiye ve Kanada (Ontario) öğretim programlarının incelenmesi ve bir model önerisi

Abstract

Bu çalışmanın amacı, matematik eğitiminde finansal okuryazarlık kavramını incelemektir. Nitel bir araştırma olarak tasarlanan bu çalışmada öncelikle finansal okuryazarlık perspektifinden Ontario ve Türkiye matematik öğretim programları yatay karşılaştırma yöntemi kullanılarak incelenmiştir. Bu karşılaştırmada Ontario programlarının finansal okuryazarlık vurgusunun belirgin, içerik, kazanım ve kavramsal ilişkilendirme yönünden daha zengin olduğu görülmüştür. Bununla birlikte Türkiye’de 2005 yılından bu yana sürdürülen yapılandırmacı yaklaşım ile hazırlanmış 2005, 2013 ve 2017 matematik öğretim programları finansal okuryazarlık perspektifinden dikey karşılaştırma yöntemiyle analiz edilmiştir. Bu incelemede 2005 programında yer alan finansal ilişkilendirmelerin 2013 ve 2017 programlarında sadeleştirildiği görülmüştür. İkinci olarak eğitim alanında yararlanılabilecek bir finansal okuryazarlık modeli geliştirilmiştir. Bu modelde finansal davranışlar odak olarak alınmış, bu davranışların bilgi, beceri ve etken faktörler ile şekillendiği ve bu boyutların aralarında bir etkileşim söz konusu olduğu ifade edilmiştir. Üçüncü olarak matematiksel okuryazarlık ve finansal okuryazarlık arasındaki etkileşimi ortaya koyan ve doküman analizlerinde yararlanılabilecek bir etkileşim modeli geliştirilmiştir. Model, içerik, finansal bağlam ve süreç boyutlarından oluşmaktadır. Çalışmada Etkileşim Modelinin işlevselliğini göstermesi açısından bu çerçevede gerçekleştirilen PISA analizlerine yer verilmiştir. PISA kapsamında her iki okuryazarlığı birlikte ele alan analizler yer almadığı için kavramsal bir çerçeve sunan bu analizler PISA çalışmaları için değerli görülmektedir.