Federico Garcia Lorca'nın ‘Bernarda Alba'nın Evi’ oyununun sahneleme süreçleriyle epik-diyalektik tiyatroya uyarlanması

Abstract

Yönetmenin epik-diyalektik tiyatronun anlatım araçlarını kullanarak, gerçekçi biroyun metninin reji metnine dönüştürmesini ve metnin sahnelenmesini amaçlayan“Federico Garcia Lorca'nın ‘Bernarda Alba'nın Evi’ Oyununun Sahneleme SüreçleriyleEpik-Diyalektik Tiyatroya Uyarlanması” adlı bu çalışma, 19. yüzyılda ortaya çıkanGerçekçi tiyatroya ve Gerçekçi tiyatroda yönetmenin anlatım araçlarına, 20. yüzyıldaBertolt Brecht tarafından kurulan Epik-Diyalektik tiyatroya ve Epik-Diyalektiktiyatroda yönetmenin anlatım araçlarına ve gerçekçi bir oyun metninin epik-diyalektikreji-oyunculuk çalışmasıyla dönüşüm sürecine odaklanır.Araştırmanın yöntemi; nitel araştırma yöntemidir ve veri toplama araçlarıdoküman analizi ve gözlemden oluşmaktadır. Veri analiz yöntemi; nitel veri analiziyöntemlerinden betimsel analizdir. Araştırma sonucunda; gerçekçi tiyatrodayönetmenin anlatım araçları, metin, dekor, ışık, kostüm, aksesuar, makyaj, müzik, efekt,dans, tiyatro mekânı, oyuncu-seyirci ilişkisi, görüntü ve ses teknolojileri, oyuncu, afişve diğer tanıtım materyalleri iken, Epik-Diyalektik Tiyatroda, metin, oyuncu-seyirciilişkisi, gestus, yabancılaştırma efekti, tarihselleştirme, dekor, kostüm, aksesuar,makyaj, ışık, müzik ve şarkı, tiyatro mekânı, görüntü ve ses teknolojileri, oyuncu, afişve diğer tanıtım materyalleri olduğu görülmüştür. Gerçekçi oyun metninin epikdiyalektik reji metnine dönüştürülmesindeki temel gerekçenin; orijinal dramatik metninyabancılaştırılması olduğu, dramatik metnin reji metnine dönüşümünün tiyatronunanlatım araçlarının metin düzleminde organize edilmesini gerektiren bir süreci içerdiğigörülmüştür. Metnin epik-diyalektik reji metnine dönüşümünün; dramatik oyundakiolayların gerisindeki toplumsal bağlamın oyunculuk ve reji uygulamalarıylagösterilmesinin, gerçekçi metindeki trajik mutlaklığın yıkılması için yapılandeğişimlerin, tarihselleştirme gestus ve yabancılaştırmanın uygulanmasıyla elde edilenoyunculuk ve reji buluşlarının, dramatik metnin dilinde ve anlatımcı yapınınkurgulanmasıyla yapılan değişikliklerin, karakterlerin bireysel ilişkilerinin arkaplanında yer alan toplumsal ilişki biçimlerinin gösterilmesi amacıyla değişen sahnedüzenlemelerinin metin düzlemine aktarılması gerekçeleriyle yapıldığı görülmüştür.