Bitki ekstresi içeren nazal formülasyon çalışması ve in vitro-in vivo değerlendirilmesi

Abstract

Nazal yol uzun yıllar boyunca lokal etki sağlamak için kullanılmıştır. Nazal formülasyonlara gittikçe artan ilgi, nazal yolun uygulama kolaylığı ve nazal mukozanın istenen etki için uygun şartlara sahip olması nedeniyledir. Ecballium elaterium Türkiye'de yaygın olarak bulunan ve sıkma yoluyla elde edilen suyu, halk arasında sinüzit tedavisinde kullanılan bir bitkidir. Sıkma ile elde edilen meyve suyunun kararlı olmaması nedeniyle, bu çalışmada nazal formülasyon çalışmaları yapılmıştır. Ecballium elaterium meyvelerinin suyu alındıktan sonra süzgeç kağıdından süzülmüş ve liyofilize edilerek toz şeklinde nazal formülasyonlarda etkin madde olarak kullanılmıştır. Formülasyon çalışmalarında, farklı özellikte maddeler içeren altı değişik formülasyonun ön çalışmaları yapılmıştır. Bu ön formülasyonlar, renk ve kıvam değişikliği, zamanla çökelti veya faz ayrışması olup olmadığına göre gözlenmiş, santrifüjleme testi yapılmış ve bu incelemelerin sonuçlarına göre değerlendirilerek en uygun olan formülasyon seçilmiştir. Seçilen formülasyon, Methocel, Carbopol, Vit E, benzalkonyum klorür:benzil alkol karışımı, toz ekstre ve distile su kullanılarak hazırlanmıştır. Bu formülasyonun fiziksel özellikleri değerlendirilmiş, üzerinde santrifüj ve stabilite testleri, pH ölçümü, reolojik analiz ve in vivo histolojik çalışmalar yapılmıştır. İn vivo histolojik çalışmalarda, formülasyonların sıçan nazal mukozasındaki etkileri incelenmiştir. Yapılan fiziksel, kimyasal ve in vivo çalışmalar sonucunda, hazırladığımız nazal formülasyonun kararlı olduğu pH'sının burun mukozası pH'sına uygun olduğu ve histolojik olarak etkin olduğu bulunmuştur.