Üniversite öğrencilerinde olumlu mizah kullanımı ve özgünlük ilişkisinde bilişsel esnekliğin ve psikolojik kırılganlığın aracılığı : karma desen araştırma

Abstract

Bu araştırmanın genel amacı, üniversite öğrencilerinde olumlu mizah kullanımı ve özgünlük ilişkisinde bilişsel esneklik ve psikolojik kırılganlığın aracı rollerini incelemek ve öğrencilerin özgünlüğe ilişkin deneyimlerini keşfetmektir. Çalışmada açımlayıcı karma araştırma deseni çerçevesinde nitel ve nicel araştırma yöntemlerinden yararlanılmıştır. Araştırmanın nicel boyutunda 660 öğrenciden Özgünlük Ölçeği Kısa Formu, Bilişsel Esneklik Ölçeği, Psikolojik İncinebilirlik Ölçeği, Mizah Tarzları Ölçeği ve kişisel bilgi formu aracılığıyla veriler toplanmıştır. Nitel boyutta ise nicel boyuta katılan öğrenciler arasından 11 gönüllü öğrenci ile yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Nicel verilerin analizinde bootstrapping temelli çoklu aracılık testi kullanılmış; nitel verilerin analizinde ise fenomenolojik analiz gerçekleştirilmiştir. Aracılık testinden elde edilen sonuçlara göre, değişkenler arasında kısmi bir aracılık ilişkisinin olduğu; bu bağlamda olumlu mizah kullanımının hem doğrudan hem de bilişsel esneklik ve psikolojik kırılganlık aracılığıyla dolaylı olarak özgünlüğü yordadığı ortaya konmuştur. Bunun yanında, gerçekleştirilen fenomenolojik analiz sonucunda özgünlüğün bağlamsal faktörlere göre düzenlenebildiği, baskın kültürel faktörlerden etkilenebildiği, ailede algılanan rol karmaşası ve ruminatif düşünme eğilimi tarafından sınırlanabildiği gözlenmiştir. Bulgular ilgili yazın çerçevesinde bütünleştirilmiş, tartışılmış ve öneriler sunulmuştur.