Cyclophosphamide'in kanserojenik etkisinin kalsiyum kanal blokerleri (verapamil) ile kanda ve kemik iliğinde azaltılması

Abstract

Çalışmamızda antikanser ilaçların en önemlilerinden biri olan Cyclophosphamide'in neden olduğu hematoksisite ve ürotoksisite üze- rine Verapamil'in muhtemel koruyucu etkisi normal sıçanlarda test edilmiştir. Son zamanlarda kalsiyum kanal blokerlerinin bazı antine- opalsitk ilaçların toksisitesini azalttığı ve daha yüksek dozlarda kullanılmalarına olanak sağladığı bildirilmiştir. Bu deneysel çalış- manın amacı Cyclophosphamide nedenli hematoksisite ve ürotoksisite- nin en aza indirilmesi veya ortadan kaldırılmasıdır. Elde edilen so- nuçlar amacımızı destekler nitelikte bulunmuştur. Deney modelimizde 50, 100 ve 150 mg/kg Cyclophosphamide'in Rattus norvegicus (Albino sıçan) lökosit, trombosit, kemik iliği ve mesanedeki toksisiteleri karşılaştırılmıştır. 50 kg/kg Cyclophosphamide verilen deney grubunda lökosit sayılarında %50, kemik iliği çekirdekli hücre sayısında da %72'ye varan azalmalar kaydedilmiştir. 100 mg/kg Cyclophosphamide verilen deney grubunda bu değerlerin çok düştüğü saptanmıştır. Ancak en yüksek toksisitenin 150 mg/kg Cyclophosphamide verildiğinde ortaya çıktığı gözlenmiştir. Bu deney grubunda lökosit sayısı %85, trombosit sayısı %58, kemik iliği çekirdekli hücre sayısı da %94'lere varan bir azalma göstermiştir. Mesanede de Cyclophosphamide dozunun artışına paralel olarak hemoraji, hiperemi ve proliferatif lezyonlar gibi çe- şitli bozulmalar saptanmıştır. 2 mg/kg Verapamil'in bu dozlardaki Cyclophosphamide toksisitesini önemli ölçüde azalttığı görülmüştür. Ancak 1 mg/kg Verapamil'in bu dozlardaki Cyclophosphamide toksisite- sini azaltmada etkili olmadığı belirlenmiştir.