Türkiye'de uygulanan para politikası araçlarından rezerv opsiyon mekanizması (ROM)

Abstract

Cari işlemler açığı veren ülkeler için kısa vadeli sermaye hareketliliği ayrı bir önem taşımaktadır. Cari işlemler açığının finansmanına katkı sağlayan kısa vadeli sermaye hareketlerindeki oynaklık finansal kırılganlığa neden olmaktadır. 2008 yılının sonlarında Amerika'da başlayıp tüm dünyayı etkisi altına alan küresel finans kriz sonrasında risk iştahının artmasıyla da beraber gelişmekte olan ülkeler spekülatif sermaye hareketleriyle karşı karşıya kalmıştır. Bu bağlamda, TCMB oynak sermaye hareketlerini kontrol altına almak, dış finansal şoklara karşı ekonominin dayanıklılığını artırmak ve bu şoklara hızla tepki verebilmek için yeni para politikası araçları aramaya başlamıştır. Söz konusu sorunların çözümünde TCMB kendine has iki politika aracı inşa etmiştir. Bunlar Faiz Koridoru ve Rezerv Opsiyonu Mekanizmasıdır (ROM). Bu çalışmada mevcut para politikası araçları tanıtılmış, zorunlu karşılık uygulaması ve ROM detaylı olarak incelenmiş, yeri, önemi ve 2019 yılına kadar olan tarihsel süreci ele alınmış, zorunlu karşılık uygulamasında ROM'un getirdiği döviz ve altın cinsi karşılık tesisi imkanından yararlanma ile ilişkili olarak karşılaştırmalar sunulmuş ve etkileri tartışılmıştır.