Türkiye'de medya popülizmi : Birgün ve Yeni Akit Gazeteleri üzerine söylem tarihsel çözümleme

Abstract

Bu çalışmada, medya popülizmi kavramı üzerinden popülizmin haber söyleminde nasıl üretildiğini ortaya koymak amaçlanmıştır. Çalışmada, medya popülizmi; medya kaynaklı popülizm ve medya aracılı popülizm olmak üzere iki boyutlu bir yaklaşım ile açıklanmıştır. Bu çerçevede öncelikle Türkiye'de medya popülizmi olgusundan söz edilip edilemeyeceği üzerinde durulmuştur. Araştırma için 24 Haziran 2018 Cumhurbaşkanlığı ve Milletvekili Genel Seçimleri sürecinde yayımlanan 31 gazeteden veri toplanmıştır. Toplanan veriler Jager ve Walgrave (2007)'in "dar popülizm" yaklaşımından yararlanılarak incelenmiştir. Medya popülizminin iki boyutlu yaklaşımı ile yapılan incelemede, Türkiye'de ulusal gazetelerin seçim sürecinde medya popülizminin her iki boyutu üzerinden de haber üretimi yaptıkları sonucuna ulaşılmıştır. Haber söyleminde popülizmin nasıl üretildiğini ortaya koymak için karşıt görüşleri yansıtacakları, sağ ve sol popülizm açısından örnek oluşturabilecekleri ön kabulü ile Birgün ve Yeni Akit'te yayımlanan haberler ve köşe yazıları seçilmiştir. İki gazeteden elde edilen veriler Eleştirel Söylem Çözümlemesinin bir türü olan Söylem Tarihsel Yaklaşım çerçevesinde çözümlenmiştir. Çözümleme sonucunda her iki gazetede de ikili karşıtlıklara dayanan kutuplaşmış temsiller saptanmıştır. "Biz ve onlar" kutuplaşma şeması üzerinden olumlu özellik yükleme, olumsuz özellik yükleme, yüceltme, dışlama, vurgulama, gizleme, meşrulaştırma gibi stratejilerle "gerçek halk" ve diğerlerinin inşa edildiği belirlenmiştir. Her iki gazetenin de iç ve dış grupların söylemsel inşasında adlandırma, yüklemleme, argümanlaştırma, perspektif kazandırma ve pekiştirme/yumuşatma stratejilerinden faydalandıkları görülmüştür. Her iki gazetenin de haber söyleminde popülizmin ayrıştırıcı unsurlarını kullandıkları saptanmıştır.