Akıllı tekstillerin ürün tasarımında kullanım olanakları ve moda tasarımına yönelik uygulamalar

Abstract

Akıllı tekstiller, herhangi bir etkiyi veya etki değişikliğini algılama ve buna bir tepki verme özelliğine sahip tekstil ürünleridir. Bu akıllı ürünlerin geliştirilmesi maliyetli bütçeler ve zaman gerektiren çalışmaları kapsadığından öncelikle askeri, tıbbi ve uzay çalışmalarında ilgi görmüşlerdir. Geliştirilen akıllı tekstil çözümleri ise günümüzde gündelik hayata girmeye ve tekstil ve hazır giyim sektöründe de gözlemlenmeye başlamıştır. Tüm bu gelişmelerin etkisiyle de akıllı tekstiller, tekstil ve moda tasarımı alanında malzeme bazında yeni potansiyeller oluşturmaya başlamış ve günümüzde tasarım haftaları, tekstil sanatları, performans sanatları gibi birçok alanda görülmeye başlamıştır. Bu çalışmanın ilk bölümünde akıllı tekstil malzemelerinin tanımı ve sınıflandırılması yapılmış, akıllı tekstil malzemeleri malzeme özellikleri ve kullanım alanlarına göre gruplandırılarak incelenmiştir. İkinci bölümde akıllı tekstil malzemeleri işlevsellik odaklı kullanım ve moda ve tekstil tasarımına yönelik uygulamalar olmak üzere iki grupta incelenmiştir. Üçüncü bölümde akıllı tekstil malzemelerine bir örnek olarak termokromik boyalar incelenmiş ve tanımı, çeşitleri, malzemeye yönelik literatür çalışmaları ve uygulama alanlarına yönelik örnekler açıklanmıştır. Çalışmanın son bölümünde ise temin edilen termokromik boyalar kullanılarak çeşitli baskı uygulamaları gerçekleştirilmiş ve boya karakteristiğine dair sonuçlar elde edilmiştir. Elde edilen sonuçlar doğrultusunda tekstil ürün yüzeylerinde kullanılan termokromik boyaların kullanıcı ve çevre etkileşimi açısından değişimlerini gözlemlemek adına tekstil yüzeylerde desen yorumlamaları yapılmış ve değerlendirilmiştir.