12 Eylül 1980 askeri darbesi sonuçlarının Memet Baydur oyunlarına yansıması

Abstract

1981 yılında ilk oyunu olan ''Limon''u yazan Baydur, bugüne kadar sürekli üreten bir oyun yazarımızdır. Ankara'da doğan ve ilk ve ortaöğrenimini Ankara'da tamamlayan Baydur, uzun yıllar Londra, Paris ve İspanya'da yaşamış, Kenya'da kaldığı dört yıl boyunca da Kenya Toplu İletişim Okulu'nda ''Sinema Tarihi ve Sinematografi'' dersleri vermiştir. Memet Baydur 1980-1994 yılları arasında, Türkiye ve Türkiye dışında olmak üzere onsekiz adet oyun yazmıştır. Baydur, örtülü devlet baskısının Türkiye'de son derece etkili olduğu bir dönemde yazmaya başlamıştır. Bu dönem herçeşit eylemin anlamının ve öneminin belirsizleştiği, inançların ve güven vericiliğin yitirildiği, toplumun bireye- bireyin topluma yabancılaştığı, iletişimsiz, yozlaşmış, arabesk bir yaşamın bir hakim olduğu darbe dönemidir. Bu dönemin gerçekliği ile yola çıkan Memet Baydur, oyunlarında 12 Eylül darbesinin toplumu sindirme, eylemsizleştirme, kişiliksizleştirme ve aynılaştırma politikasını gözler önüne serer. Baydur bu dönemin oluşturduğu ruh durumunu dile getirirken bunun paralelinde yaşanan bayağılığın kolay başarıların, kolay çözümlerin egemen olduğu yaşam anlayışına karşı çıkmaktadır. 12. Eylül darbesinin toplumsal sonuçlarını Memet Baydur oyunlarında: a, Darbenin öyküye etkisi. b- Darbenin oyun kişilerine etkisi. c- Darbenin uzama etkisi. d- Darbenin dile etkisi olarak görmek mümkündür.