Serbest zaman etkinliği olarak yürüyüş yapan otizm spektrum bozukluğuna sahip çocuğu olan ebeveynlerin serbest zaman ve yaşam doyum düzeylerinin incelenmesi

Abstract

Otizm spektrum bozukluğu (OSB) olan bireyler ve aileleri üzerine hemen hemen her alanda çeşitli araştırmalar yapılmaktadır. Bu araştırmanın amacı, serbest zaman etkinliği olarak 'yürüyüş' yapan OSB'li çocuğu sahip yetişkinlerin serbest zaman doyum ile yaşam doyum düzeylerinin belirlemek ve arasındaki ilişkileri tespit etmektir. Araştırmaya, Ankara ilinde yaşayan ve OSB'li bireye sahip olan toplam 87 (54 kadın, 33 erkek) kişi katılmıştır. Araştırmada, Beard ve Raghed (1980) tarafından geliştirilen ve Türkçe uyarlaması Gökçe ve Orhan (2011) tarafından yapılan "Serbest Zaman Doyum Ölçeği: SZDÖ" ve Diener ve diğerleri (1985) tarafından geliştirilen ve Türkçe uyarlaması Yetim (1991) tarafından yapılan "Yaşam Doyum Ölçeği: YDÖ" kullanılmıştır. Verilerin analizinde; katılımcıların demografik özelliklerine göre, serbest zaman doyum ve yaşam doyumlarını karşılaştırmak için MANOVA, t-Test, ANOVA, Pearson Korelasyon testleri uygulanmıştır. Gruplar arasındaki farklılıkları belirlemek için ise TUKEY testi kullanılmıştır. Araştırma bulgularında; MANOVA test sonuçlarında "cinsiyet", "yaş", "eğitim" ve "gelir durumu" değişkenlerine göre SZDÖ toplam puanlarında anlamlı bir fark bulunmuştur (p<0,05). Yapılan ANOVA sonucuna göre, "yaş", "gelir durumu" değişkeninde YDÖ puanlarında anlamlı bir farklılık tespit edilmiştir. SZDÖ ve YDÖ puanlarında arasındaki ilişkiyi değerlendirmek için yapılan Pearson Korelasyon testine göre YDÖ ve SZDÖ arasında düşük ve pozitif yönde bir ilişki olduğu belirlenmiştir. Sonuç olarak; katılımcıların çeşitli demografik özelliklerine göre serbest zaman doyum düzeylerinin değiştiği ve serbest zaman doyum düzeyi arttıkça yaşam doyum seviyesi de arttığı tespit edilmiştir.