Çağdaş seramik sanatında brütalist eğilimler

Abstract

20. yüzyılın başlarında teknolojinin gelişimi ile birçok disiplinde yenilikler meydana geldi. Beton ve çeliğin inşaat alanında kullanılması gibi yeni malzeme ve teknikler, mimari alanda gelenekselden uzak yaklaşımlar oluşturmaya uygun bir zemin hazırladı. 20. yüzyılın ilk yarısından itibaren ortaya çıkan modern mimari, özellikle 2. Dünya Savaşı sonrasında yaygın hale geldi. Brütalizm, modern mimari hareketin devamında, 1950'ler sonrası ortaya çıkan bir akımdır. Bu akım, malzeme olarak betondan üretilen, yalın, biçimsel olarak süslemeden uzak, keskin geometrik formlardan oluşur. Spesifik olarak akımın en belirgin özelliği malzeme fonksiyon ya da taşıyıcı elemanların anlaşılır olmasıdır. Malzemenin sadeliği ve ham halinin kullanımı bu yapılarda heykelsi bir izlenim yaratır. Bu sebeple Brütalist yapılar incelendiğinde plastik sanatlar ile bağ kurmak mümkündür. Brütalist yapıların temel özellikleri dikkate alınarak değerlendirildiğinde heykel alanında ve çağdaş seramik sanatında benzer özellikler taşıyan eserler görülür. Klasik seramik sanatını incelediğimizde karşılaştığımız seramik ürünler, sırsız yüzeylerden oluşan, pürüzlü, ham ve kaba bir estetik algısı oluşturur. Bu bağlamda klasik seramik sanatında brütalist eğilimler araştırma kapsamında detaylı incelenecektir. Günümüz endüstriyel seramik sanatı, seramik karo endüstrisinde serigrafi baskı teknikleri, dijital baskı teknikleri ile yer ve duvar karosunda dekorlu üretim yöntemleri geliştirmiştir. İç mekanlarda endüstriyel stilin popülerleşmeye başlaması ile brüt beton görünümlü seramiklerin duvar ve zemin kaplamalarında sıklıkla kullanıldığı görülmektedir. Çağdaş seramik sanatı diğer sanat alanları gibi çağın getirilerinden ve teknolojiden faydalanarak gelenekselden uzaklaşmış yeni üslup ve yöntemler geliştirmiştir. Çağdaş seramik sanatında anıtsal değerler taşıyan, geometrik formlardan oluşan, teknik özelliklerin gizlenmediği, minimalist eserler bulunmakatadır. Bu çalışmada seramik sanatında bazı sanatçıların eserleri brütalist bir gözle yeniden incelenerek, seramik sanatı için brütalist etkinin ne olduğu konusu tartışılacaktır.