Sosyal bilgiler dersinde demokrasi ile ilgili temel kavramların öğretimi ve kavram yanılgıları

Abstract

Sosyal bilgiler dersinde öğrencilerin etkin demokratik vatandaşlık yeterliklerini kazanmalarında demokrasinin temel kavramlarını doğru anlamlandırmaları ve öğrenmeleri gerekir. Sosyal bilgiler derslerinde, demokrasinin kavramsal olarak ne kadar etkili öğretildiğinin ortaya çıkarılması demokrasi eğitimi açısından önemlidir. Bu araştırmanın amacı; öğrencilerin demokrasi ile ilgili temel kavram yanılgıların neler olduğunu ve demokrasi ile ilgili temel kavramların sosyal bilgiler dersinde nasıl öğretildiğini belirlemektir. Araştırma, durum çalışması deseni kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın katılımcıları, Eskişehir il merkezindeki bir ortaokuldaki 7. sınıf öğrencileri ve sosyal bilgiler öğretmeninden oluşmaktadır. Veri toplama yöntemi olarak öğrencilere yönelik kelime ilişkilendirme testi, yapılandırılmamış gözlem ve yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Araştırmanın verileri, betimsel analiz ile açıklanmıştır. Araştırmada, öğrencilerin demokrasinin temel kavramlarına ilişkin bazı kavram yanılgıları olduğu tespit edilmiştir. Demokrasi, özgürlük, adalet, hukuk, egemenlik gibi kavramlar konusunda yanlış kavramsallaştırmalar yapılmıştır. Ancak hak, eşitlik, seçim ve katılım gibi kavramlarda öğrencilerin doğru kavramsallaştırma yaptıkları belirlenmiştir. Sosyal bilgiler dersinde öğretmenin kavramların öğretiminde geleneksel öğretim yöntemlerini kullandığı görülmüştür. Araştırmanın sonuçlarına dayanarak, sosyal bilgiler dersinde demokrasiyle ilgili temel kavramların öğretiminde farklı öğretim yöntem ve tekniklerinin işe koşulması önerilmiştir.