Coğrafi veri sistemlerinin riper seçimi işleminde uygulanması

Abstract

Bir ülkenin ekonomik düzeyini belirleyen en önemli faktörlerden biri ''yeraltı zenginlikleri''dir. Cevherin yeraltından çıkarılması işlemi, yeraltı işletme yöntem- leri veya açık ocak işletme yöntemleri uygulanarak yapılabilir. Her iki üretim sisteminde de amaç, cevherin en ekonomik şekilde piyasaya sunulmasıdır. Açık ocak işletmeciliğinde örtü tabakasının kaldırılması (deka- paj) çalışmalarında riperleme işleminin önemi büyüktür. Ancak yüzeyin değişik litolojik birimlerden oluşması ve mühendislik özelliklerinin her bölge için farklılık göstermesi, değişik kapasiteli riper tiple- rinin üretilmesine ve her birim için uygun riperin kullanılmasına yol açmıştır. Bu çalışmada, GLİ Tunçbilek Linyit İşletmesi Beye Sahası'nın bir bölümü için yapılan saha çalışmaları ışığında coğrafi veri sistemleri kullanılarak riper tayini yapılmıştır. Dekapaj işleminde kullanılması gereken ripler tipleri, Müftüoğ- lu-Scoble ve Singh-Denby-Eğretli puanlama sistemlerine göre saptanmış, her iki sistemin karşılaştırmaları yapılmıştır.