Anadolu seramiğinde kuş öğeleri

Abstract

Tarih sahnesi,boyunca olağanüstü bir yaratık olarak algılanan kuş figürü, ilkel toplumların sembol ve değerlendirmelerinde, tanrısallık ve bağımsızlık kavramlarında, kutsal doğurganlık ve ruhun sembolü olarak algılanmış ve totemleştirilmiştir. Kuşfigürü, gökyüzünü temsil eden, gelecekten haber getiren, ölen ruhları öte dünyaya götüren ve yeniden canlı olarak gökten aşağı indiren, gökle yer arasında aracılık yapan kutsal bir hayvan olarak kabul edilmiştir. Anadolu sembolizminde ise; kuş figürünün ayrıcalıklı bir yeri vardır. Bazen sevgi ve sevgiliyi bazen de ölen kişinin ruhunu temsil eder. Kuvvet ve gücün sembolü olarak, gelecekten haber getiren ve ruhları öbür dünyaya götüren kutsal bir hayvan olarak algılanmış ve ilk kez Anadolu yerleşim yerlerinden biri olan Çatalhöyük fresklerinde kullanılmıştır. Daha sonra da mühürlerde, seramik formlarda ve seramik çanak-çömlek bezemelerinde betimlenmiştir. Anadolu Selçuklu sanatında ve Osmanlı sanatının çinilerinde ve seramiklerinde bolcakullanılmıştır. Çağdaş seramik sanatında ise, kuş figürü, birçok sanatçının kullanmaktan haz aldığı bir hayvan olarak çalışmalarda betimlenmiştir. Bu çalışma dört bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde; Anadolu Seramiğinde kuş figürünün anlamı, İkinci bölümde; Tarih öncesi dönemlerde kuş figürünün betimlenmesi, Üçüncü bölümde; Seramik Teknikleri, Anadolu Selçukluları ve Osmanlı dönemi seramik sanatında kuş figürü kullanımı, Dördüncü bölümde ise; Seramik Sanatına genel bir bakış ve Kuş figürükullanan bazı seramik sanatçıları incelenmiştir.