"Türk ressamı" Jean-Étienne Liotard (1702-1789)

Abstract

18. yüzyılda Fransa'da başlayan ve diğer Avrupa merkezlerine yayılan Türk modasının (Turquerie) resim sanatındaki en önemli temsilcilerinden biri olan İsviçreli ressam Jean-Étienne Liotard (1702-1789) ve onun Türk konulu eserleri bu çalışmanın konusunu oluşturmaktadır. Rokoko sanatçısı Liotard, İsviçre'de yaşayan Fransız Protestan kökenli bir ailenin çocuğu olarak 22 Aralık 1702'de Cenevre'de dünyaya gelmiştir. Hayatının büyük bir kısmını Cenevre'de geçirmiş, ilk resim eğitimini Daniel Gardelle'den (1673-1753) almıştır. Bir süre sonra ailesi, Jean Baptiste Messe'nin (1687-1767) yanında öğrenim görmesi için onu Paris'e göndermiştir. Sonrasında farklı ülkelere yaptığı seyahatlerde gerçekleştirdiği ilginç çizimleri ve pastel boya yaptığı portreler onu 18. yüzyıl sanatçıları arasında üne kavuşturmuştur. 1738 yılında Doğu Akdeniz'e yapılan bir geziye katılarak İzmir ve İstanbul'a gelen ressam 1742 yılına dek Türkiye'de kalmıştır. Burada geçirdiği dört yıldan sonra Avrupa'ya dönmüş ve gezdiği ülkelerde çok sayıda seçkin kişiyi Türk kıyafetleriyle resmetmesinden dolayı peintre turc (Türk ressamı) olarak anılmıştır. Türkçe öğrenmeye çalışan, Türk kıyafeti giyip sakal bırakan Liotard'ın bir portre ressamı olarak Türk yaşantısına duyulan ilginin arttığı yıllarda yaptığı, Avrupalı ve Osmanlı seçkinlerinin, soylularının portreleri Osmanlı-Avrupa tarihinin, kültür sanat alışverişinin çok yönlü okunabilir sonuçları olarak bugüne ulaşmıştır.