Erzurum yöresi kil numunelerinin karakterizasyonu ve iyon değişim özelliklerinin incelenmesi

Abstract

Bu çalışmada,Erzurum-Horasan-Karapınar yöresi doğal montmorillonitinin iyon değişim özellikleri incelenmiştir. Metilen Mavisi yöntemi ile yapılan çalışmada, 63mm, 125mm, 710mm, 2000mm parçacık boyutuna sahip montmorillonitlerin UV-Vis Spektrofotometrede çeşitli iyonların ve MM konsantrasyonları ölçülüp iyon konsantrasyon değişim hızının parçacık boyutuna bağlılığı ve konsantrasyon-zaman değişimi incelenmiş, parçacık boyutu küçüldükçe konsantrasyonun arttığı gözlenmiştir. İyonmetre ile yapılan çalışmada ise iyon değişim izotermleri çizilerek, iyon seçicilik sıralamasının belirlenmesi, (K+,Ca+2) formlarının etkin ve toplam katyon değişim kapasitesi hesaplanmıştır. Montmorillonit parçacıklarının karakterizasyonu XRD, XRF yöntemleri ile gerçekleştirilmiştir. Na+ formundaki montmorillonit parçacıkları 110°C ısıtmalı yığın yöntemi ile 0,1 N'lik KC1, CaCl2 tuz çözeltileri ile iyon değişimi gerçekleştirilmiştir. Bu işlem sonunda elde edilen veriler ile As değerleri belirlenmiştir. 0,1 N'lik (K+, Ca+2) formlarındaki Na-montmorillonit ısıtmalı yığın yöntemi ile 0,1N HC1 asit çözeltisi ile iyon değişimine tabi tutulmuştur ve Ax değerleri belirlenmiştir. İyon değişim izotermleri çizilerek, Na-Montmorillonit'e ait Ca+2, K+ iyonları arasındaki iyon seçicilik sıralaması (Ca+2]K+) belirlenmiştir.