İmparatorluktan ulus-devlete geçişte göçlerin rolü (1918-1923)

Abstract

Bu çalışma Osmanlı İmparatorluğu'nun dağıldığı ve yerine yeni bir ulus devletin inşa edildiği 1918-1923 arası dönemde yaşanan göçleri konu edinmiş, söz konusu dönemde yaşanan işgaller neticesinde yaşadıkları bölgeleri terke mecbur olan Müslüman göçmenlere, İstanbul ve Ankara Hükümetlerinin iskan, iaşe ve sağlık başta olmak üzere çeşitli alanlarda yaptığı yardımlar incelenmiştir. Buna ilaveten işgale uğramamış yerlerdeki Müslüman ahalinin "din kardeşlerine" yardım için yaptıkları faaliyet ve meydana getirdikleri teşkilatlar ile başta Hilal-i Ahmer Cemiyeti olmak üzere çeşitli yardım kuruluşlarının çalışmaları ele alınmıştır. Gerek hükümetler ve ahali gerekse yardım kuruluşları tarafından, muhtaç göçmenlere gerekli yardımların yapılması ve bu faaliyetlerin planlanması sırasında kullanılan söylemlerin, işgal altındaki ortak bir vatanda yaşayan Türk, Kürt, Laz, Arnavut, Çerkez gibi Müslüman unsurlar arasında birlik ve beraberlik duygusunun yaratılması açısından oynadığı rolü tespit etmek çalışmanın esas amacını oluşturmuştur.