Süzme mekanizmalarının incelenmesi ve meyan kökü ekstraktının süzülmesine uygulanması

Abstract

Yurdumuzda uzun yıllar halkın serinletici ve şifalı içecek maddesini hazırlamada kullanıldığını bilinen, bira ve kolalı içeceklerin bileşimine girdiği gibi, sigara, şeker ve plastik sanayiinde de önemli bir katkı maddesi olan meyan kökü, Türkiye'nin en eski bitkisel ilaç hammadelerinden biridir. Ham drogtaki etken maddelerin izole edilmesinde gerekli olan terminolojikişlemler dizisinde en sorunlu basamaklardan biri, droğun sulu ekstrelerinin süzülmesidir. Bu çalışmada droğun, belirli bir oranda su ile karıştırılıp özütlenmesinden oluşan bulamacından, ilaç hammaddesi olarak kulanıma hazır, istenen özellikleri taşıyan bir süzüntü elde etmek üzere, bir seri süzme işlemi gerçekleştirilmiştir. Deneyler, parçacık boyut dağılımının, uygulanan basınç farkının, işlem sıcaklığının, ortam olarak kullanılan malzemenin ve bazı süzme yardımcı maddelerinin, vakum koşullarında izotermik olarak gerçekleştirilen bir dizi sabit basınçlı kesikli kek süzme işlemlerinin aldığı süreye, kurutulmuş ekstraktın verimlerine etkileri belirlenebilecek tarzda planlanmıştır. Ham deney verilerinden yararlanarak süzme direnci, geçirgenlik, gözeneklilik ve ortalama akış hızı gibi önemli süzme parametreleri de hesaplanmıştır. Süzme öncesi uygulanan özütleme işleminin süresi ve filtre besleme bulamacının katı / sıvı oranı değişken parametreler olarak incelenmemiş, oluşan keklerde hiçbir yıkama yapılmamıştır. Sonuçlar, ortam olarak mavi süzgeç kağıdı, süzme yardımcı maddesi olarak da kum kullanarak sıcakta sürekli süzme işlemi yapılmasının, belirtilen sistem için, çalışılan diğer koşullara kıyasla daha uygun olacağını göstermiştir.