Türkiye ve Yunanistan'da toplantı ve gösteri yürüyüşü hakkı

Abstract

Bu çalışmanın konusunu, devlete karşı muhalefetin, çoğulculuğun, siyasal katılımın ve demokrasinin en güçlü ve etkili araçlarından biri olan toplantı ve gösteri yürüyüşü hakkı oluşturmaktadır. Toplantı ve gösteri yürüyüşü hakkı, kolektif kullanımlı bir düşünce özgürlüğü hakkı olarak devletlerin şaşmaz bir şekilde sistematik müdahalede bulunduğu bir haktır. Devletlerin bu hak üzerindeki müdahaleleri, en basit şekliyle hukuka uymamak veya hukuku değiştirmek şeklinde hukukî ve görünür alanda ortaya çıkabileceği gibi hakkı dolaylı yoldan etkileyecek başka haklara müdahalelerde bulunmak, toplumda belli bir algı inşa etmek vb. şeklinde hukukun dışında ve görünmez bir alanda da yürütülebilir. Bu çalışmada, hakka müdahale alanları ile hakkın gerçekleşmesine etki eden faktörlerin neler olduğu ve Türkiye’de bu hakkın ne ölçüde gerçekleştiği sorusunun cevabı aranmaktadır. Bu doğrultuda, devletin yürürlükteki hukuk aracılığıyla toplantı ve gösteri yürüyüşüne tanıdığı koruma alanı ile toplantı ve gösteri yürüyüşü hakkının fiilî rejimi arasındaki farklılığın ortaya koyulması ve bu ikisi arasındaki farklılığa etki eden faktörlerin belirlenmesi amaçlanmaktadır. Bu faktörlerin net bir şekilde ortaya konulabilmesi bakımından Türkiye ile benzer siyasî ve hukukî kurumlara ancak çok farklı bir siyasal ve demokratik kültüre sahip Yunanistan ile karşılaştırma yapılmıştır.