6306 sayılı afet riski altındaki alanların dönüştürülmesi hakkındaki kanunla mülkiyet hakkına getirilen müdahaleler

Abstract

Ülkemizde doğal afetler nedeniyle oluşan can kayıplarını önlemek amacıyla, 6306 Sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun kabul edilmiş ve 31 Mayıs 2012'de yürürlüğe girmiştir. Ancak, bu Kanun mülkiyet hakkına birçok müdahale öngörmektedir. Mülkiyet hakkı, anayasal bir hak olup kişiye kullanma, yararlanma ve tüketme hakkı vermektedir. Bu hak, sadece ulusal mevzuatla korunan bir hak olmayıp aynı zamanda uluslararası sözleşmelerle de korunan bir haktır. Dolayısıyla, söz konusu Kanun açısından mülkiyet hakkına ne gibi müdahaleler getirildiği bu çalışmanın konusunu oluşturmaktadır. İnceleme iki bölüm ve bir sonuçtan meydana gelmektedir. İlk bölümde "İnsan Hakları Avrupa Mahkemesi Kararlarında ve Türk Hukukunda Mülkiyet Hakkının Sınırlanması" ele alınmıştır. Burada yer alan, "Türk Hukukunda Mülkiyet Hakkının Sınırlanması" başlığı altında, hukukumuzdaki sınırlama rejimi netleştirilmek istenmiştir. Bunun sebebi, Kentsel Dönüşüm Kanununun bu rejim çerçevesinde irdelenmesi için gerekli olan zemini oluşturmaktır. Bölüm içerisinde "İnsan Hakları Avrupa Mahkemesine Göre Mülkiyet Hakkının Sınırlanması" başlığı da yer almaktadır. Bu başlık altında ulaşılan kanaat sayesinde, ülkemizde benimsenen sınırlama rejimi ile İnsan Hakları Avrupa Mahkemesinin benimsediği sınırlama rejimli karşılaştırılmış, olması gereken hukuk bakımından sonuçlar açıklanmıştır. Çalışmanın ikinci bölümünde, öncelikle kentsel dönüşüm için öngörülen hukukî süreç tanıtılmıştır. Ardından bu süreç, mülkiyet hakkının sınırlanması rejimi bakımından incelenmiştir. Kentsel Dönüşüm Kanunu, mülkiyet hakkına müdahale imkânları getirmektedir. Mülkiyet hakkına getirilen müdahalelerin, mülkiyetin hakkının sınırlanması rejimi olarak adlandırabilecek sisteme uygun olması gerekir. Süreç içerisinde mezkûr sistemle çeliştiği düşünülen noktalara değinilmiştir. Çalışmamız, incelemelerimiz sonunda vardığımız kanaatlerin topluca yer aldığı sonuç kısmıyla nihayete ermektedir.