Halkla ilişkiler açısından 'Türkiye Nüfus Planlaması Kampanyası' : bir örgütleme ve uygulama modeli önerisi

Abstract

Çağımızda tüm dünyada evrensel bir özellik taşıyan nüfus ve nüfus artışı, ülkemizde de başta hızlı sayılabilecek bir nüfus artış hızı ile birlikte nüfusa ilişkin çeşitli sorunları da beraberinde getirmektedir. Her ülkede olduğu gibi ülkemizde de bu sorunları tespit etmeyi ve çözümlemeyi gerektiren neden, nüfusa ilişkin sorunların toplumumuzun ekonomik ve sosyal yapısını yakından ilgilendirmesidir. Konunun bu denli önem taşımasına rağmen ülkemizde hükümetlerin ve siyasal partilerin nüfus ve nüfus sorunlarının çözümü konularında belirgin bir yaklaşımlarının olduğunu söylemek güçtür. Ülkemizde 1965 yılında çıkartılan bir kanunla nüfus planlaması hizmetlerinin yürütülmesi amacıyla SSYB'na bağlı "Nüfus Planlaması Genel Müdürlüğü" kurulmuş, daha sonraları ise "Nüfus Planlaması" tanımının yerini "Aile Planlaması" tanımı almıştır. 1982 yılında çıkartılan yeni bir kanunla Türkiye'de bu konudaki hizmetleri yürütme görevi SSYB'nin denetiminde, "Aile Planlaması ve Ana Çocuk Sağlığı Genel Müdürlüğü'ne verilmiştir. Bu Genel Müdürlüğü'nce yürütülen çalışmalar ise Nüfus (Aile) Planlaması Kampanyası niteliğinden çok, hizmetlerin yaygınlaştırılmasını amaçlayan kısa süreli uygulamalar olarak kalmışlardır. Bu tür çalışmaların son örneğini Mart 1986'da Cumhurbaşkanımız Sayın Kenan EVREN tarafından başlatılan "Türkiye Çocukları Yaşatma ve Aile Planlaması Kampanyası" oluşturmaktadır. Ancak çok mütevazi kaynaklarla desteklenen ve yeterince örgütlenemeyen bu kampanyanın da uygulamada yetersiz kalacağı açıktır. Bu nedenle Türkiye'de Halkla İlişkiler uygulamasına ağırlık verebilecek bir Nüfus Planlaması Kampanyası'nın düzenlenmesine ve düzenlenecek olan bu kampanyaya ilişkin bir örgütleme ve uygulama modelinin oluşturulmasına ihtiyaç vardır. Bu tez çalışması bu ihtiyaca cevap verebilmek amacıyla hazırlanmıştır. Araştırmanın ilk ölümlerinde Nüfus, Nüfus Sorunları ve Halkla ilişkiler olguları üzerinde durulmuş, Türkiye'de Nüfus ve Aile Planlaması uygulamaları değerlenmiştir. Türkiye'de Halkla İlişkiler Açısından Yeni Bir Nüfus Planlaması Kampanyasına İlişkin Örgütlenme ve Uygulama Modeli Önerisi sunulmuştur. Son bölüm olan özet ve sonuç'da ise çalışmada ulaşılan sonuçların özetine yer verilmiştir.