Afrika'daki küçük ve orta ölçekli işletmelerde kurumsal yönetim: Sistematik bir literatür incelemesi

Abstract

Bu çalışma, Afrika'daki küçük ve orta ölçekli işletmelere (KOBİ) yönelik, kurumsal yönetim üzerine yapılan araştırmaların sistematik bir literatür incelemesini sunmaktadır. Çalışmada kullanılan metodoloji, mevcut literatürden ilgili sonuçları çıkaran, analiz eden ve sentezleyen sistematik bir inceleme yaklaşımına dayanmaktadır. Çalışma kapsamında araştırmanın belirlediği kriterlere uyan, Web of Science, Scopus ve Google Scholar'da yer alan 37 araştırma incelenmiştir. Çalışmanın sonuçları, Afrika'daki KOBİ kurumsal yönetim alanında araştırmacıların odaklandığı altı temel unsuru vurgulamaktadır. Bu unsurlar arasında yönetim kurulu, sahiplik yapısı, sermaye yapısı, kurumsal yönetim uygulamaları, şeffaflık ve açıklama ile kurumsal sosyal sorumluluk yer almaktadır. Araştırmacılar bu unsurların Afrikalı KOBİ'lerin performansı üzerindeki etkisini incelemiş ve etkilerinin önemli olduğunu tespit etmiştir. Sonuçların derinlemesine analizi, bağımsız yöneticilerin varlığının, yönetimin yetkinliğinin ve yabancı mülkiyetin Afrika KOBİ'lerinin karlılığını artırmada etkili yönetişim mekanizmaları olduğunu göstermektedir. Ancak, yönetim kurulu büyüklüğü, CEO ikiliği, denetim komitelerinin varlığı, aile sahipliği, içeriden sahiplik, ifşa ve şeffaflık için performansa ilişkin farklı sonuçlar göstermektedir. Çalışma aynı zamanda Afrika KOBİ'leri bağlamında kurumsal yönetişimin keşfedilmemiş yönlerine ilişkin araştırmaların devam etmesinin önemini vurgulamaktadır.