Havada ayırma güvence sistemlerine yeni bir yaklaşım

Abstract

Uçaklar arasında yapılan ayırma işlemlerinin etkili ve emniyetli bir şekilde yapılması hava trafik hizmetleri için büyük önem arz etmektedir. Bu çalışmada, havada ayırma güvence sistemine dayalı çarpışma ihtimalinin belirlenmesi ve uygun çözüm önerisinin bulunması üzerine araştırmalar yapılmıştır. Çarpışma ihtimalinin belirlenebilmesi için uçakların yörünge tahminlerinin yapılması gerekmektedir. Pozisyon bilgisi hesaplanırken determinist yöntem kullanılmıştır. Bu yöntem uçaklar hakkındaki konum bilgilerinin tam olarak bilindiği kabulüne dayanan bir yöntemdir. Çözüm önerileri uçaklar arasındaki göreceli irtifaya, göreceli mesafeye, irtifalarına, baş açılarına, minimum ayırma mesafesine ve hızlarına göre verilir. Çözüm önerisi yatay eksende ya da dikey eksende verilebilmektedir. Uygulanan çözüm önerileri ile uçakların hızlarında değişiklik yapılmadan sadece baş açıları ve tırmanma açıları değiştirilerek uçaklar arasındaki minimum ayırmanın sağlanması hedeflenmiştir. Tasarımı yapılan bu algoritma bilgisayar ortamında gerçekçi çarpışma ihtimalleri sayesinde test edilmiştir. Algoritmanın test edilmesi için MATLAB programı seçilmiş ve bu algoritmanın ürettiği çözüm önerileri grafikler yardımıyla görsel hale getirilmiştir. Uygulanan çözüm önerileri sonrasında uçaklar izlenmeye devam edilmiştir ve uyguladıkları çözüm önerileri sayesinde bir daha olası bir çarpışma ihtimali gözlemlenmemiştir.