Dünyada porselen bebek kültürü

Abstract

Oyuncak bağlamında bebek sözcüğünün karşılığı Britannica sözlüğünde "insan veya hayvan formunda modellenmiş çocuk oyuncağı, bilinen en eski oyun araçlarından biri" şeklinde açıklanmıştır. İnsanlık tarihinde çeşitli materyallerden oyuncak bebekler yapıldığı düşünülse de bunlardan bazıları ahşap veya kumaş gibi çürüyebilen malzemelerden yapıldığı için günümüze ulaşamamıştır. Bebeklerin yapımında seçilen malzeme, teknik, yapılış amaçları açısından yöresel ve kültürel farklılıklar bulunmaktadır. Kızılderili bebekleri çocuklara bazı spiritüel ögeleri öğretmek amacıyla hediye edilirken, Japon kültüründe bebekler bir oyun nesnesinden çok, festival figürü olarak yer edinir. Avrupa'da ise kimi zaman bir oyuncak, kimi zamansa yetişkinlere hitap eden birer koleksiyon nesnesi olan bebeklerin yapımında geçmişte ahşap, bez, balmumu bileşimleri, günümüzde ise plastik kullanılmasının yanı sıra, tamamen veya kısmen seramikten de faydalanılmaktadır. Bu malzemelerin arasında porselen, bebeklerin yapımında büyük farklılık yaratmış ve kendine has bir etki oluşturmuştur. Porselen, kökenini Çin'den almakta, genellikle beyaz rengi, yarı saydam oluşu ve sertliği ile diğer seramiklerden ayrılabilmektedir. Porselenden yapılan bebekler için porselen bebek adlandırması en bilinen isim olmakla birlikte, kullanılan malzemeye göre dünyada bisque doll (sırsız porselen bebek) ve china doll (pekişmiş çini bebek) olarak da anılmaktadır. Bilimsel Araştırma Projeleri kapsamında hazırlanan "Dünyada Porselen Bebek Kültürü" başlıklı tezde; porselen bebeklerin gelişimi, geçirdiği teknik ve kültürel değişimler, üzerlerine yüklenen anlamlar gibi konuların detaylıca araştırılması ve bu araştırmalar sonucunda elde edilecek verilerle, sanatsal bir bakış açısıyla tez araştırmacısı tarafından porselen bebekler üretilerek bir sergi ile izleyiciye sunulması planlanmaktadır.