Ciddi ve kayıtsız boş zaman katılımcılarının sporda sürdürülebilirliğe ilişkin tutumlarının incelenmesi : Çankırı Gençlik ve Spor İl Müdürlüğü örneği

Abstract

Sürdürülebilirlik çalışmalarının, birçok alanda olduğu gibi sporda sürdürülebilirlik başlığı altında daha çok ekonomik ve çevresel sürdürülebilirlik boyutlarıyla literatürde ele alındığı görülmektedir. Ancak boş zaman ve rekreasyon alanında sürdürülebilirlik ile ilgili çalışmaların az olduğu yapılan literatür taraması sonucunda ortaya çıkmıştır. Bu nedenle bu çalışmanın amacı, boş zaman etkinliklerine katılan ciddi ve kayıtsız boş zaman katılımcılarının sporda sürdürülebilirliğe yönelik tutumlarının incelenmesidir. Ciddi ve kayıtsız boş zaman katılımcılarının sporda sürdürülebilirliğe ilişkin tutumlarını belirlemek amacıyla anket kullanılmıştır. Araştırma örneklemini Çankırı Gençlik ve Spor İl Müdürlüğü bünyesinde boş zaman faaliyetlerine katılım sağlayan 205 ciddi ve kayıtsız boş zaman katılımcısı oluşturmakla birlikte, katılımcıları seçerken kolayda örnekleme metodu kullanılmıştır. Anket formunun birinci bölümünde; boş zaman katılımcılarının katıldıkları etkinliklere göre ciddi ve kayıtsız olarak sınıflandırılması için Akyıldız (2013b) tarafından geliştirilen Ciddi ve Kayıtsız Boş Zaman (CKBZ) Ölçeği'nin ilk bölümü kullanılmıştır. Anket formunun ikinci bölümünde; ciddi ve kayıtsız boş zaman katılımcılarının sporda sürdürülebilirlik konusuna yönelik tutumlarını ortaya koyabilmek amacıyla Koçak (2015) tarafından geliştirilen "Sporda Sürdürülebilirlik Ölçeği (SSÖ)" kullanılmıştır. Anket formunun üçüncü bölümünde ise; ciddi ve kayıtsız boş zaman katılımcılarının demografik özellikleri ve katıldıkları kurslar ve etkinliklere yönelik toplam 8 adet soru yer almıştır. Araştırma örneklemini oluşturan katılımcıların yarısından fazlası erkeklerden (% 60.5) oluşmakla birlikte, otalama % 45'inin 19-24 yaşları arasında olduğu, %51'inin önlisans veya daha yüksek seviyede eğitime sahip olduğu, ortalama % 90 oranında bekar ve % 85 oranında öğrencilerden oluştuğu ve % 30'unun 3001-4000 TL arasında aylık gelire sahip olduğu bulunmuştur. Yapılan araştırmaya göre, boş zaman etkinliklerine katılım düzeyleri incelendiğinde %55'i ciddi boş zaman katılımcısı olup; Gençlik ve Spor İl Müdürlüğü bünyesinde etkinlik ve kursa katılma oranı ortalama %66 olarak bulunmuştur. Katılımcılar tarafından en sık katılım sağlanan etkinlik %20 oranla bilardo; en sık katılım sağlanan kurslar ise gitar (57.3), rölyef (% 5.9), tiyatro (%9.3) ve diksiyon (% 7.3) kursları olarak bulunmuştur. Katılımcıların demografik özellikleri ile sporda sürdürülebilirliğin boyutları arasındaki farklılıkları belirlemek amacıyla Bağımsız Örneklemler T testi ve ANOVA testleri uygulanmıştır. Yapılan analiz sonuçlarına göre, ciddi boş zaman katılımcılarında sporda sürdürülebilirliğin boyutları ile katılımcıların cinsiyetleri, yaş grupları ve eğitim durumları arasında anlamlı farklılıklar olduğu; kayıtsız boş zaman katılımcılarında ise sporda bireysel sürdürülebilirlik boyutunda eğitim durumuna göre anlamlı farklılıklar olduğu tespit edilmiştir. Genel olarak bu araştırmada, ciddi ve kayıtsız boş zaman katılımcılarının sporda sürdürülebilirliğin boyutlarına ilişkin tutumları arasındaki farklılıklar değerlendirildiğinde, ciddi boş zaman katılımcılarının kayıtsızlara göre hem kurs ve etkinliklere katılım düzeyleri bakımından hem de sporda bireysel, katılım, ekonomik ve çevresel sürdürülebilirliğe yönelik tutumları bakımından daha yüksek puanlara sahip oldukları ortaya çıkmıştır.